Zapachy, głosy i szyldy Łodzi. Reklama z 1867 i współcześnie

Ogłoszenia łódzkie prasowe. Zdjęcie poglądowe. Foto Krzysztof Sadłowski, 2025.

Łap kapelusz bo zabieram Cię na spacer Piotrkowską w Łodzi. Nie byle jaką, bo tą z 1867 roku, choć opowiedzianą tak, jakbyśmy szli nią dzisiaj. Wyobraź sobie, że każdy sklepikarz, każdy majster i każdy handlarz zaczepia nas swoim ogłoszeniem. To nie są suche reklamy – to prawdziwy teatr uliczny, barwna gawęda, w której każdy ma coś do sprzedania i każdy włada językiem ostrym jak brzytwa.

Tak właśnie wyglądała Łódź w 1867 roku – miasto pełne zapachów, smaków, interesów i ludzi, którzy potrafili się reklamować lepiej niż niejeden współczesny marketingowiec. A gdyby ich ogłoszenia przepisać na dzisiejszy język, brzmiałyby tak swojsko, że aż chciałoby się ruszyć Piotrkowską i zajrzeć do każdego sklepu.

Ogłoszenia prasowe; gazeta łódzka "Lodzer Zeitung" z 1867, Nr 11, 16, 32, 77, 103, 119 i 143. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory - Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi - Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa - Domena publiczna.
Ogłoszenia prasowe; gazeta łódzka „Lodzer Zeitung” z 1867, Nr 11, 16, 32, 77, 103, 119 i 143. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.

Cukiernia Józefa Czapiewskiego.

Treść oryginalna (Nr 11, 1867):

Niniejszem mam zaszczyt zawiadomić Szanowną Publiczność że w Niedzielę dnia 27 Stycznia r. b. otwieram nową Cukiernię w domu p. Józefa Zand przy ulicy Piotrkowskiej Józef Czapiewski.

Wersja współczesna:

„Proszę Państwa! W niedzielę, zamiast siedzieć w domu i narzekać na pogodę, wpadnijcie na Piotrkowską. Otwieram cukiernię, taką, że jak spróbujecie pączka, to zapomnicie o wszystkich dietach. Kawa będzie mocna jak koń na wiosnę, a sernik taki, że nawet teściowa się uśmiechnie. Niechaj Łódź pachnie ciastem, a nie tylko dymem z kominów!”

Pokrywanie dachów – Adolf Otto.

Treść oryginalna (Nr 103, 1867):

Pokrywania dachów tekturą asfaltową, smarowania dachów smołowcem lub lakiem asfaltowym, jako też reperacji podobnych dachów po cenach przystępnych podejmuje się ADOLF OTTO, ulica Piotrkowska Nr. 778, w domu Wgo Edwarda Häntschel.

Wersja współczesna:

„Łodzianie! Jak wam dach cieknie, to nie czekajcie, aż wam kapnie na łóżko. Ja, Otto, robię dachy tak szczelne, że nawet deszcz się odbija i idzie do sąsiada. Asfalt, smoła, lakiery – wszystko mam. Ceny? Takie, że jeszcze zostanie wam na piwo. A jak nie wierzycie, to przyjdźcie na Piotrkowską – pokażę wam dach, po którym kot chodzi i się nie ślizga.”

Treść postu polecana  Zapowiedzi wydawnicze w Lodzer Zeitung z lat 1868–1872

Kąpiele parowe – H. Fischer.

Treść oryginalna (Nr 119, 1867):

Kąpiele Parowe, w czwartki, piątki i soboty od godziny 7ej do 9ej po południu, w niedzielę od godziny 7ej do 9ej rano a w inne dnie po dwu-godzinnem najprzód zamówieniu i zapłaceniu za 6 osób, poleca H. Fischer.

Wersja współczesna:

„Łódź się poci, to i wy się wypocicie! Zapraszam na saunę – czwartki, piątki, soboty wieczorem, a w niedzielę rano, żebyście mogli zmyć grzechy z sobotniej zabawy. Chcecie w inne dni? Nie ma sprawy – tylko zbierzcie ekipę sześciu i zapłaćcie z góry. Para taka, że nawet komary uciekają. Zdrowie, relaks i plotki w jednym miejscu!”

Nasiona i buraki olbrzymie – Edward Reinelt.

Treść oryginalna (Nr 32, 1867):

Prawdziwy angielski Olbrzymi Burak Pastewny dochodzący do wagi 25 funtów. NASIONA roślin warzywnych, ekonomicznych, drzew i kwiatów wszelkich gatunków nadeszły i są do nabycia u Edwarda Reinelt przy ulicy Nawrot pod Nr. 1314.

Wersja współczesna:

„Szanowni gospodarze i działkowcy! Mam buraka takiego, że jak go postawicie na stole, to pies się przestraszy. 25 funtów – czyli tyle, co porządny karp w Wigilię. Do tego nasiona wszystkiego, co wam się zamarzy: marchewki, jabłonie, kwiatki dla żony. Wpadnijcie na Nawrot – u mnie nawet chwasty rosną szybciej niż u sąsiada!”

Skład tytoniów i cygar – F. Seidenstadt.

Treść oryginalna (Nr 77, 1867):

Nowo otworzony Skład Tytoniów, Cygar i Papierosów z fabryki p. J. Wolberg w Warszawie poleca się p. Dystrybutorom, którym odstępuje i znaczny rabat. Ulica Piotrkowska Nr. 13, w domu p. Grubert. F. Seidenstadt.

Wersja współczesna:

„Panowie dystrybutorzy i koneserzy dymka! Otworzyłem sklep z cygarami i papierosami – prosto z Warszawy, pachną jak Kuba, tylko taniej. Jak kupicie hurtowo, to dam rabat taki, że będziecie się śmiać przy kasie. Piotrkowska 13 – wpadnijcie, bo życie jest za krótkie, żeby palić byle co.”

Treść postu polecana  Cukiernia A. Wüstehubego Piotrkowska Łódź

Wapno Sulejowskie – Tomasz Majewski.

Treść oryginalna (Nr 16, 1867):

Zawiadamiam szanowną publiczność i p.p. Fabrykantów miasta Łodzi, że do przyjmowania wszelkich obstalunków na Wapno Sulejowskie z mojej fabryki, upoważniłem Pana Edwarda Hertz utrzymującego KANTOR TRANSPORTOWO-KOMISOWY, u którego o cenie dowiedzieć się można i wszelkie obstalunki punktualnie dopełniane będą. Tomasz Majewski, właściciel fabryki wapna.

Wersja współczesna:

„Fabrykanci i budowlańcy! Macie dziury w murach? Macie. To ja mam wapno – prosto z Sulejowa, takie, że cegła sama się do niego klei. Zamówienia przyjmuje pan Hertz – człowiek solidny, nie taki, co znika po zaliczce. Ceny uczciwe, dostawa na czas. Jak chcecie budować, to tylko na moim wapnie – bo inaczej wam się ściany obrażą.”

Ostrygi u L. Orzechowskiego.

Treść oryginalna (Nr 143, 1867):

Do Handlu Win L. Orzechowskiego nadeszły świeże Ostrygi.

Wersja współczesna:

„Łodzianie! Do wina najlepsze są ostrygi – i właśnie przyjechały świeżutkie, jeszcze się obrażają, że je z morza zabrali. Wpadnijcie do Orzechowskiego – kieliszek wina, ostryga na ząb i od razu człowiekowi życie smakuje jak w Paryżu. A że to Łódź? Tym lepiej – bo taniej!”

I tak oto mamy siedem ogłoszeń z 1867 roku w wersji oryginalnej i współczesnej, podanych w lekkiej gawędziarskiej formie.

Źródło.

  • Ogłoszenia prasowe; gazeta łódzka „Lodzer Zeitung” z 1867, Nr 11, 16, 32, 77, 103, 119 i 143. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.

Tytuły powiązane z kategorią i tagiem.

Zgubione, sprzedane, odnalezione. Łódzkie historie...

2025-09-12
Historia Łodzi

Krowy, konie, świnie i kury. Łódzkie zaginione gwi...

2026-01-23
Historia Łodzi

Zapowiedzi wydawnicze w Lodzer Zeitung z lat 1868–...

2026-02-24
Publikacje

Cukiernia A. Wüstehubego Piotrkowska Łódź

2024-05-11
Cukiernictwo

Drobne ludzkie sprawy. Miejskie życie w świetle og...

2026-02-15
Brus

Chłopiec przed wystawą. Głos z łódzkiego ogłoszeni...

2026-01-26
Proza Życia

Bieg przez czas w 1868. Antoni z Wiednia kontra ko...

2026-02-06
Sport Łódzki

Drukarnia Jana Petersilge w Łodzi

2024-04-10
Drukarnie

Świadectwa codzienności. Życie zapisane w ogłoszen...

2026-01-27
Z prasy Łódzkiej

Sala Fryderyka Sellina. Magia, teatr i koncerty w ...

2025-11-07
Repertuar koncertowy

Drukarnia Lodzer Zeitung Łódź Konstantynowska

2024-04-30
Drukarnie

Cukiernia Józefa Czapiewskiego Piotrkowska w Łodzi

2024-05-22
Cukiernictwo

Światło, które otwiera drzwi przyszłości

2026-01-26
Proza Życia

Reinelt Eduard szynkarz w Łodzi

2024-03-04
Postacie

Miasto w drobnych ogłoszeniach. Obraz łódzkiej cod...

2026-02-10
Historia Łodzi

Szlachtuzy dzierżawa i funkcjonowanie w Łodzi w Lo...

2026-01-16
Historia Łodzi

Entuzjazm i niedosyt. Amatorska scena teatralna w ...

2025-09-22
Repertuar teatralny

Drobny druk wielkich losów. Głosy z ogłoszeń łódzk...

2026-01-27
Z prasy Łódzkiej

Letnie nuty Ogrodu Paradyz. Muzyczna opowieść z Ło...

2025-10-03
Repertuar koncertowy

Gdy Łódź warzyła swoje opowieści. Oto piwna gawęda...

2026-01-24
Browary
Treść postu polecana  Bogactwo polskich tradycji zaduszkowych. Wierzenia, obrzędy, refleksja

Views: 40