Tory. Zdjęcie poglądowe. Foto Krzysztof Sadłowski, 2025.Tory. Zdjęcie poglądowe. Foto Krzysztof Sadłowski, 2025.

Oto przed czytelnikiem publikacja pt. „Taryfa (podmiejskie) za bilety pasażerskie I, II i III klasy na Kolej Żelazną Fabryczno‑Łódzką i Iwangrodzko‑Dąbrowską”, zamieszczona w czasopiśmie „Czas. Kalendarz na Rok 1910”, znajdującym się w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi, w dziale Regionalia Ziemi Łódzkiej. Stanowiła urzędowy wykaz taryf i rozkładów jazdy z 1910 roku, dotyczący przewozów pasażerskich na liniach kolejowych oraz kolejach wąskotorowych w rejonie Łodzi. Dokument obejmuje zarówno połączenia podmiejskie kolei żelaznych, jak i elektrycznych kolei dojazdowych. Zawiera ceny biletów, zasady stosowania ulg oraz szczegółowe godziny odjazdów i przyjazdów pociągów.

Taryfa (podmiejskie) za bilety pasażerskie I, II i III klasy na Kolej Żelazną Fabryczno – Łódzką i Iwangrodzko – Dąbrowską.

Zakres taryf.

  1. Kolej żelazna Fabryczno–Łódzka i Iwangrodzko–Dąbrowska:
  • Podane są ceny biletów jednorazowych dla I, II i III klasy na trasach z i do Łodzi, m.in. do Koluszek, Andrzejowa, Tomaszowa.
  • Ceny wyrażone w kopiejkach, z wyraźnym zróżnicowaniem między klasami.
  1. Łódzkie wąskotorowe elektryczne koleje dojazdowe:
  • Opis podziału linii na strefy taryfowe:
    • Łódź–Zgierz: dwie strefy (Łódź–Radogoszcz, Radogoszcz–Zgierz).
    • Łódź–Pabianice: trzy strefy (Łódź–Rokicie, Rokicie–Ksawerów, Ksawerów–Pabianice).
  • Wskazano ceny przejazdów w II i III klasie dla poszczególnych odcinków.

Zasady ulg i przewozu bagażu.

  • Dzieci do 5 lat – bezpłatnie, jeśli nie zajmują oddzielnego miejsca.
  • Dzieci 5–10 lat i uczniowie w mundurach – połowa ceny biletu.
  • Wojskowi w służbie czynnej – prawo przejazdu II klasą według taryfy III klasy.
  • Bagaż ręczny – bezpłatny, jeśli mieści się w wagonie w wyznaczonym miejscu i nie utrudnia przejścia.

Rozkłady jazdy.

  • Szczegółowe tabele godzin odjazdów i przyjazdów dla linii: Łódź–Zgierz (dni powszednie i świąteczne) i Łódź–Pabianice (dni powszednie i świąteczne).
  • Wskazano różnice w kursowaniu w zależności od dnia tygodnia oraz oznaczenia kursów nocnych (godziny od 18:00 do 6:00 drukowane pogrubioną czcionką).

Kontekst historyczny.

Dokument odzwierciedla realia komunikacji miejskiej i podmiejskiej w Łodzi na początku XX wieku:

  • Wyraźny podział na klasy podróży.
  • Strefowy system opłat w kolejach elektrycznych.
  • Rozbudowana siatka połączeń podmiejskich, istotna dla codziennych dojazdów mieszkańców.
  • Ceny w kopiejkach, co wskazuje na obowiązujący wówczas system monetarny Imperium Rosyjskiego.
Treść postu polecana  Bitewnik Łódzki 1914 czasopismo nr 3 z 06.2011

Taryfa za przejazd pasażerów II i III klasy na Łódzkich wąskotorowych elektrycznych kolejach dojazdowych.

Podział linii na strefy:

  • Linia Łódź – Zgierz: Strefa 1: Łódź – Radogoszcz; Strefa 2: Radogoszcz – Zgierz.
  • Linia Łódź – Pabianice: Strefa 1: Łódź – Rokicie; Strefa 2: Rokicie – Ksawerów; Strefa 3: Ksawerów – Pabianice.

Opłaty za przejazd (od osoby).

  • Łódź – Radogoszcz: II kl. – 12 kop., III kl. – 6 kop.
  • Radogoszcz – Zgierz: II kl. – 12 kop., III kl. – 6 kop.
  • Łódź – Zgierz (całość): II kl. – 24 kop., III kl. – 12 kop.
  • Łódź – Rokicie: II kl. – 12 kop., III kl. – 6 kop.
  • Rokicie – Ksawerów: II kl. – 12 kop., III kl. – 6 kop.
  • Ksawerów – Pabianice: II kl. – 12 kop., III kl. – 6 kop.
  • Łódź – Pabianice (całość): II kl. – 36 kop., III kl. – 18 kop.

Zasady ulg i przewozu.

  • Dzieci do 5 lat – bezpłatnie (bez zajmowania oddzielnego miejsca).
  • Dzieci 5–10 lat i uczniowie w mundurach – 50% ceny biletu.
  • Wojskowi w służbie czynnej (określone stopnie i funkcje) – prawo przejazdu II klasą według taryfy III klasy.
  • Bagaż ręczny – bezpłatny, jeśli mieści się w wagonie w wyznaczonym miejscu i nie utrudnia przejścia.

Rozkład jazdy pociągów elektrycznych wąskotorowych kolei dojazdowych „ŁÓDŹ-ZGIERZ”.

Dni powszednie.

  • Pierwszy kurs z Łodzi: ok. 5:50 – przyjazd do Zgierza ok. 6:20
  • Pierwszy kurs ze Zgierza: ok. 5:50 – przyjazd do Łodzi ok. 6:20
  • Kolejne odjazdy w obu kierunkach odbywają się co kilkadziesiąt minut przez cały dzień.
  • Ostatnie kursy wieczorne (oznaczone pogrubionym drukiem w oryginale) odjeżdżają po godz. 22:00, a przyjazdy do stacji końcowych przypadają po godz. 23:00.
Treść postu polecana  Kantory łódzkie loterii w świetle dawnych ogłoszeń prasowych

Dni świąteczne.

  • Pierwszy kurs z Łodzi: ok. 4:40 – przyjazd do Zgierza ok. 5:17
  • Pierwszy kurs ze Zgierza: ok. 4:34 – przyjazd do Łodzi ok. 5:11
  • W ciągu dnia kursy odbywają się częściej niż w dni powszednie w godzinach porannych i popołudniowych, aby obsłużyć większy ruch pasażerski.
  • Ostatnie kursy również po godz. 22:00, z przyjazdami po 23:00.

Uwagi:

  • W oryginalnym rozkładzie godziny wieczorne i nocne (od 18:00 do 6:00) oznaczono pogrubioną czcionką.
  • Czas przejazdu między Łodzią a Zgierzem wynosił średnio ok. 30 minut.
  • Rozkład był symetryczny – odjazdy z obu stacji następowały w podobnych odstępach czasu.

Rozkład jazdy pociągów elektrycznych wąskotorowych kolei dojazdowych „ŁÓDŹ-PABJANICE”.

Dni powszednie.

  • Pierwszy kurs z Łodzi: ok. 5:45 – przyjazd do Pabjanic ok. 6:43–7:43 (w zależności od kursu).
  • Pierwszy kurs z Pabjanic: ok. 6:28 – przyjazd do Łodzi ok. 7:26.
  • W ciągu dnia kursy odbywają się w odstępach mniej więcej godzinnych lub półtoragodzinnych w obu kierunkach.
  • Ostatnie odjazdy wieczorne: po godz. 22:00, z przyjazdami do stacji końcowych po godz. 23:00.

Dni świąteczne.

  • Pierwszy kurs z Łodzi: ok. 7:00 – przyjazd do Pabjanic ok. 7:43.
  • Pierwszy kurs z Pabjanic: ok. 7:17 – przyjazd do Łodzi ok. 8:00.
  • W godzinach porannych i popołudniowych kursy są częstsze niż w dni powszednie, aby obsłużyć większy ruch pasażerski.
  • Ostatnie kursy również po godz. 22:00, z przyjazdami po 23:00.

Czas przejazdu.

  • Średni czas przejazdu między Łodzią a Pabjanicami wynosił ok. 45–55 minut.
  • Rozkład był symetryczny – odjazdy z obu stacji następowały w podobnych odstępach czasu.

Oryginalna treść dokumentu.

Na początku XX wieku Łódź była jednym z najdynamiczniej rozwijających się ośrodków przemysłowych w Królestwie Polskim. W 1910 roku sieć kolei podmiejskich – zarówno żelaznych, jak i elektrycznych – stanowiła krwiobieg miasta, łącząc je z pobliskimi miejscowościami, takimi jak Zgierz czy Pabianice. System taryfowy opierał się na podziale na strefy, co pozwalało dostosować cenę biletu do długości przejazdu. Podróżni mogli wybierać między trzema klasami – od komfortowej I klasy po najtańszą III klasę, popularną wśród robotników. Rozkłady jazdy uwzględniały różnice między dniami powszednimi a świątecznymi, a także kursy nocne, co było udogodnieniem dla osób pracujących w systemie zmianowym. Kolej podmiejska nie tylko ułatwiała codzienne dojazdy, ale też sprzyjała rozwojowi gospodarczemu regionu, umożliwiając sprawny transport towarów i ludzi.

Treść postu polecana  Opis miasta Łodzi pod względem historycznym, statystycznym i przemysłowym z planem miasta i ośmiu rycinami wyd. 1853

Źródło.

  • Taryfa (podmiejskie) za bilety pasażerskie I, II i III klasy na Kolej Żelazną Fabryczno – Łódzką i Iwangrodzko – Dąbrowską. Czas kalendarz nr Rok 1910. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.

Views: 50