Tablice pamiątkowe znajdujące się na terenie osiedla im. Montwiłła Mireckiego w Łodzi przy ul. Srebrzyńskiej 75 mówią o bogatej historii społecznej, patriotycznej i artystycznej. Upamiętniają one bohatera walki o niepodległość, ofiary II wojny światowej oraz wybitnych twórców awangardy: Katarzynę Kobro i Władysława Strzemińskiego. To skromne, lecz wymowne znaki pamięci, które przypominają o losach mieszkańców i znaczeniu tego miejsca w historii miasta.
Osiedle imienia Montwiłła Mireckiego w Łodzi to nie tylko przestrzeń mieszkalna, lecz także miejsce głęboko zakorzenione w historii walki o niepodległość, sprawiedliwość społeczną i pamięć o ofiarach II wojny światowej. Publikowane zdjęcia tablic pamiątkowych stanowią świadectwo dramatycznych losów mieszkańców tego osiedla oraz hołd dla wybitnych postaci polskiej awangardy artystycznej.
Pierwsza z tablic przypomina o bohaterze, Montwiłle Mireckim, który oddał życie w walce o niepodległość i socjalizm, stracony przez władze carskie w 1908 roku. Upamiętnia również budowę osiedla w latach 1928–1931 przez magistrat miasta Łodzi, nadając mu imię tego zasłużonego działacza.
Druga tablica, ufundowana przez mieszkańców w styczniu 1986 roku, oddaje cześć wszystkim lokatorom osiedla poległym w obronie ojczyzny, pomordowanym przez hitlerowców oraz wysiedlonym w czasie okupacji. Jest to wyraz zbiorowej pamięci i troski o przekazanie historii przyszłym pokoleniom.
Trzecia tablica przenosi nas w świat sztuki – przypomina, że w jednym z domów osiedla w latach 1933–1939 i 1945–1951 mieszkali i tworzyli wybitni artyści awangardowi: rzeźbiarka Katarzyna Kobro oraz malarz Władysław Strzemiński. Ich obecność nadaje temu miejscu dodatkowy wymiar kulturowy i artystyczny.
Publikacja tych zdjęć ma na celu nie tylko dokumentację materialnych śladów historii, lecz także zachętę do refleksji nad znaczeniem pamięci lokalnej, tożsamości miejsca i dziedzictwa, które wciąż żyje w przestrzeni miejskiej.
To piękne upamiętnienie dwojga wybitnych twórców awangardy. Kobro i Strzemiński byli nie tylko artystami, ale też teoretykami sztuki, którzy wywarli ogromny wpływ na rozwój sztuki nowoczesnej w Polsce. Oto pełna treść napisu w języku polskim:
„W TYM DOMU
W LATACH 1933–1939 I 1945–1951
MIESZKALI I TWORZYLI
ARTYSTKA RZEŹBIARKA
KATARZYNA KOBRO
ARTYSTA MALARZ
WŁADYSŁAW STRZEMIŃSKI„
To tablica o dużym znaczeniu historycznym upamiętnia nie tylko Montwiłła Mireckiego, działacza niepodległościowego i socjalistycznego, ale też dokumentuje budowę osiedla miejskiego w Łodzi w okresie międzywojennym. Oto pełna treść napisu w języku polskim:
„OSIEDLE MIEJSKIE IMIENIA
MONTWIŁŁA MIRECKIEGO
WYBUDOWANE PRZEZ
MAGISTRAT M. ŁODZI
1928–1931
NAZWANE IMIENIEM BOHATERA
KTÓRY W WALCE OFIARNEJ
O NIEPODLEGŁOŚĆ I SOCJALIZM Z WYROKU
CARSKIEGO ZGINĄŁ NA SZUBIENICY W 1908 R.„
To wzruszające świadectwo pamięci o tragicznych losach mieszkańców osiedla w czasie II wojny światowej. Oto pełna treść tablicy pamiątkowej w języku polskim:
„DLA UCZCZENIA PAMIĘCI
WSZYSTKICH MIESZKAŃCÓW OSIEDLA
IM. MONTWIŁŁA-MIRECKIEGO W ŁODZI
POLEGŁYCH W OBRONIE OJCZYZNY
POMORDOWANYCH PRZEZ HITLEROWCÓW
ORAZ WYSIEDLONYCH
TABLICĘ TĘ PRZYSZŁYM POKOLENIOM PRZEKAZUJĄ
OBECNI MIESZKAŃCY OSIEDLA
STYCZEŃ 1986„
Notki biograficzne.
KOBRO KATARZYNA
1898-1951 1
Polska rzeźbiarka awangardowa, jedna z najważniejszych postaci sztuki nowoczesnej w Europie Środkowej. Urodziła się 14 stycznia (lub 26 stycznia) 1898 roku w Moskwie lub Rydze, w rodzinie o niemiecko-rosyjskich korzeniach. Zmarła 21 lutego 1951 roku w Łodzi.
Kobro była pionierką abstrakcyjnej rzeźby, współtwórczynią teorii sztuki przestrzennej i współzałożycielką grupy „A.R.”. Jej twórczość, oparta na zasadach konstruktywizmu, dążyła do integracji sztuki z przestrzenią i życiem codziennym.
STRZEMIŃSKI WŁADYSŁAW
1893-1952 2
Polski malarz, teoretyk sztuki, publicysta i pedagog, uznawany za jedną z najważniejszych postaci europejskiej awangardy XX wieku. Urodził się 9 lub 21 listopada 1893 roku w Mińsku, a zmarł 26 grudnia 1952 roku w Łodzi.
Współpracował blisko ze swoją żoną, rzeźbiarką Katarzyną Kobro, z którą dzielił wspólne idee artystyczne i teoretyczne. Razem tworzyli nowatorskie koncepcje przestrzeni w sztuce, łącząc malarstwo z rzeźbą w duchu konstruktywizmu. Ich interdyscyplinarna współpraca stanowiła fundament dla rozwoju awangardy w Polsce i pozostaje jednym z najważniejszych przykładów artystycznego partnerstwa w historii sztuki XX wieku.
Źródło/www.
- KOBRO KATARZYNA 1898-1951; pl.wikipedia.org [dostępność na dzień 09.08.2025]. ↩︎
- STRZEMIŃSKI WŁADYSŁAW 1893-1952; pl.wikipedia.pl [dostępność na dzień 09.08.2025]. ↩︎
Views: 81
