Wystawa zatytułowana „Tunel” została zaprezentowana w lutym 2026 roku w przestrzeniach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego (BUŁ) przy ulicy Matejki 32/38.
Ekspozycja skupia się wokół monumentalnego dzieła rzeźbiarsko-drzeworytniczego Andrzeja Nowickiego o nazwie „Rdzeń ulicy Piotrkowskiej”, które stanowi artystyczny pomost między placem Wolności a placem Niepodległości. Autor odrzuca współczesne techniki druku cyfrowego na rzecz tradycyjnego drzeworytu, widząc w nim naturalny ślad życia zachowany w matrycy drewna. Prezentowane prace, obejmujące zarówno wielkoformatowe rzeźby, jak i odbitki na papierze, zapraszają widza do fizycznego kontaktu z fakturą i historią łódzkiej „Pietryny”. Całość wydarzenia dopełnia publikacja „Drzewo i Ryt”, która pogłębia filozoficzny wymiar prezentowanych form i procesów twórczych.
W jasnym holu Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie luty 2026 roku przyniósł niezwykłą ekspozycję Andrzeja Nowickiego. Przedstawia on „Rdzeń”, monumentalną bryłę rzeźbiarską, która niczym kręgosłup miasta spoczywa na szklanych postumentach.
Artysta nazywa to dzieło „mostem” łączącym dwa kluczowe punkty Łodzi: plac Wolności i plac Niepodległości. Przewodnik wskazuje na fakturę drewna, tłumacząc, że to nie tylko rzeźba, ale żywa matryca, z której można zdejmować odciski. Na sztalugach ustawionych wzdłuż wielkich okien prezentowane są pionowe drzeworyty ukazujące ludzkie sylwetki w dynamicznych, niemal bolesnych pozach.
Czerń farby drukarskiej kontrastuje z bielą papieru, tworząc surowy, egzystencjalny klimat tej opowieści o ciele i naturze. Nad głowami zwiedzających, w otwartej przestrzeni atrium, zawisły długie pasy płótna z odbitymi historiami, które zdają się płynąć między kondygnacjami gmachu. Przewodnik zwraca uwagę na publikację „Drzewo i Ryt”, która towarzyszy wystawie, pogłębiając filozoficzny wymiar pracy Nowickiego. Można w niej przeczytać o „wiecznym powrocie do drzewa” i przewadze naturalnego słoju nad martwą blachą miedziorytu.
Każdy sęk i każda szczelina w drewnie są tu traktowane jako zapis życia, którego nie da się zastąpić drukiem cyfrowym. Lokalny znawca podkreśla, że artysta zachęca widzów do indywidualnego eksperymentowania z „wypukłościami i wklęsłościami” formy. Wystawa staje się przez to totemem dla współczesnych pielgrzymów, którzy szukają w sztuce autentycznego dotyku materii. Przewodnik wspomina także o multimedialnym aspekcie dzieła, odsyłając do filmów z muzyką Marka Starzyka, które dopełniają wizualne wrażenia.
Cała przestrzeń BUŁ-y wypełnia się dialogiem między architekturą nowoczesnej biblioteki a pierwotną siłą pnia-drzeworytu. To nie jest zwykła prezentacja grafik, lecz zaproszenie do dotknięcia „rdzenia” ulicy Piotrkowskiej, serca samej Łodzi. Przewodnik kończy swoją opowieść stwierdzeniem, że drzeworyt w rękach Nowickiego odzyskuje swój sakralny charakter. Każdy, kto opuszcza to miejsce, zabiera w oczach obraz czarnej linii, która wyrosła z ziemi, by stać się sztuką.
Andrzej Nowicki
Przed Państwem RDZEŃ ULICY PIOTRKOWSKIEJ – moje dzieło rzeźbiarsko-drzeworytnicze.
Nie powielaj!
Milczenia, słów, rytów, kul. Te ostatnie padają dziś często.
Nie zamierzam z RDZENIA drukować na arkuszu. Co nie znaczy, że nie można wykorzystywać go do indywidualnego eksperymentowania z jego wypukłościami i wklęsłościami.
Niech ta forma będzie totemem dla pielgrzymów, którzy odwiedzą Muzeum Piotrkowskiej.
Niech odcisną na bibule dowolny fragment Pietryny i zabiorą odbitkę z tego PNIA-DRZEWORYTU do domu.
Miedzioryt, akwafortę, litografię zastąpił druk offsetowy. Druk cyfrowy konkuruje z offsetem.
A drzeworyt to wieczny powrót do drzewa. Naturalnego śladu życia w matrycy, którego brak w martwej blasze czy kamieniu.
Deska przytula słojem, niesie sęk za sękiem, matrycę w matrycy.
Czym jest drzeworyt? Drukującą bryłą? Sochą? Obejrzyjcie film „F15” z utworem „Kijev” Marka Starzyka, mojego przyjaciela.
Czy drzeworyt jest pniem? To pytanie stawiam w filmie „Niedodruk”, znów z motywami muzycznymi autorstwa Marka.
Czym jest drzeworyt prezentowany przed Wami w tym pałacu?
Jest MOSTEM między pl. Wolności i pl. Niepodległości.
O autorze.
Andrzej Nowicki to drzeworytnik o charakterystycznym, rozpoznawalnym języku artystycznym, którego prace z różnych etapów twórczości, w tym słynna Drukująca oraz cykl „Tunel” tworzą prezentowaną ekspozycję. Artysta, urodzony w 1958 roku w Pabianicach, ukończył łódzką PWSSP w pracowni technik drzeworytniczych Andrzeja M. Bartczaka. Przez siedemnaście lat prowadził w Łodzi własną pracownię „Drzeworytnia” przy ulicy Piotrkowskiej 59. Jego twórczość opisywana jest jako przestrzeń, w której druk nabiera głębi, przenika materię i myśl, tworząc sieć znaków i kodów otwartych na interpretację, jak zauważa architekt Wojciech Wycichowski. Sebastian Dudzik określa go natomiast jako artystę o niezwykłej wyobraźni, autora fascynującej, antropomorficznej Drukującej.
Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego (miejsce wernisażu i wystawy).
Wystawa została umieszczona na parterze starego i nowego gmachu Biblioteki UŁ, ponieważ artysta chce w ten sposób uczcić pamięć Michała Kuny, wieloletniego dyrektora instytucji. Nawiązuje to również do ich spotkania w pracowni drzeworytnika, które Nowicki opisał jako dialog „Kuna i Kula”. Zapis tej rozmowy artysta odczyta podczas wernisażu. Współpraca Nowickiego z Biblioteką UŁ ma już swoją historię w 2022 roku, podczas Nocy Muzeów, w przejściu między budynkami pojawiła się reprodukcja jego drzeworytu „Garaż”. Umieszczone na drzwiach dzieło stało się symbolicznymi „drzwiami do łódzkiej historii”, otwierającymi zarówno przestrzeń, jak i wyobraźnię odbiorców.
Publikacje.
- O wydarzeniu pt. „Tunel”. Retrospektywa Andrzeja Nowickiego w Bibliotece UŁ; data publikacji 11.02.2026 r.; autor/źródło publikacji Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego; lib.uni.lodz.pl [dostępność na dzień 26.02.2026].[1]
- Andrzej Nowicki drzeworytnik (ur. 1958) – polski artysta plastyk, drzeworytnik, badacz matrycy i barwy, pedagog, związany z Pabianicami i Łodzią; pl.wikipedia.org [dostępność na dzień 26.02.2026].[2]
Notka informacyjna.
- Nazwa: „Tunel”. Retrospektywa Andrzeja Nowickiego.
- Miejsce wydarzenia: Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego, ul. Jana Matejki 32/38.
- Czas trwania: od 25 lutego 2026 do 29 maja 2026.
- Wernisaż: 25 lutego 2026 r., godzinie 18.00. Wstęp: wolny.
Wydarzenia towarzyszące wystawie.
W programie wydarzenia przewidziano:
- odczyt przez artystę dialogu „Kula i Kuna”,
- pokaz fragmentu etiudy „Dąb”,
- pokaz elipsoidy,
- prezentację serii „Tunel”.
- oraz w godzinach 17.00-19.30 w ramach wernisażu towarzyszyć będzie projekcja etiud filmowych.
Linki stron www.
- [1] https://www.lib.uni.lodz.pl/aktualnosci/szczegoly/tunel-retrospektywa-andrzeja-nowickiego-w-bibliotece-ul
- [2] https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Nowicki_(drzeworytnik)
Views: 33
