Rok pełen historii, kultury i inspiracji. Kronika Miasta Łodzi 2024 Nr 1-4

Cztery wydania „Kronika Miasta Łodzi” z 2024 roku, Nr 1-4 tworzą wielowymiarową opowieść o mieście, które z niezwykłą konsekwencją pielęgnuje pamięć, tradycję i lokalną tożsamość.

Pierwszy numer ukazuje 200‑letnią historię Bractwa Kurkowego, przedstawiając je jako żywy symbol obywatelskiej wspólnoty i dawnej kultury mieszczańskiej. Drugi numer rozwija wątek miejskich przemian, podkreślając rolę mieszkańców, instytucji i twórców w kształtowaniu współczesnej Łodzi. Trzeci numer przenosi czytelnika na Stary Cmentarz przy Ogrodowej, ukazując nekropolię jako miejsce, w którym zapisane są losy pionierów przemysłu, ludzi kultury, lekarzy, nauczycieli i społeczników. W tekstach o kwestach i wolontariacie wybrzmiewa siła lokalnej solidarności, dzięki której od lat udaje się ratować zabytki sepulkralne. Natomiast czwarty numer dopełnia tę narrację, pokazując Łódź jako miasto nieustannie reinterpretujące własną historię poprzez kulturę, architekturę i działania społeczne. Wspólnym mianownikiem wszystkich wydań jest przekonanie, że to ludzie — zarówno ci sprzed dwóch stuleci, jak i współcześni — nadają miastu rytm i sens. Autorzy podkreślają, że pamięć o przeszłości nie jest ciężarem, lecz fundamentem, na którym buduje się nowoczesną tożsamość. Każdy numer odsłania inny fragment łódzkiego doświadczenia: od ceremoniału brackiego, przez miejskie inicjatywy, po historie zapisane w kamieniu nagrobków. Razem tworzą metaforyczną opowieść o Łodzi jako o „mieście‑palimpseście”, w którym każda epoka dopisuje własną warstwę, nie wymazując poprzednich.

200 Lat Bractwa Kurkowego w Łodzi – Nr 1(99)2024.

• Opis
• Spis treści
• Okładka

Całe pierwsze wydanie Kroniki Miasta Łodzi tworzy opowieść o Bractwie Kurkowym jako o żywej nici łączącej współczesną Łódź z jej dawną, często zapomnianą historią. Redakcja otwiera numer refleksją o tym, że barwne postacie w kontuszach, widywane podczas miejskich uroczystości, nie są dekoracją, lecz strażnikami lokalnej tradycji. Główny artykuł przedstawia początki bractwa, które narodziło się w 1824 roku z inicjatywy osadników‑rzemieślników, pielęgnujących zwyczaje przywiezione z Europy Zachodniej. Autorzy opisują, jak strzelania królewskie, konkursy i rytuały budowały wspólnotę, a tytuł króla kurkowego stawał się symbolem prestiżu i mistrzostwa. Kolejne teksty prowadzą czytelnika przez dzieje łódzkich strzelnic, od prowizorycznych stanowisk przy cegielni po imponujący kompleks w parku Źródliska. Wspomnienia z dawnych gazet ukazują, jak bractwo współtworzyło życie społeczne miasta, organizując bale, zabawy i uroczystości, które przyciągały tłumy. W numerze opisano także powojenną reaktywację organizacji oraz jej współczesne cele, w tym popularyzację sportu strzeleckiego wśród młodzieży. Osobny blok artykułów prezentuje działalność patriotyczną i kulturalną bractwa, podkreślając jego rolę w obchodach świąt państwowych i lokalnych rocznic. Autorzy przybliżają również tradycję balów królewskich, które po reaktywacji odzyskały dawny blask i ceremonialny charakter. W kolejnych tekstach czytelnik poznaje bogactwo strojów, kontuszy i mundurów brackich, będących świadectwem ciągłości obyczaju. Opisano także sztandary i ceremoniał, które tworzą symboliczny język bractwa. Ważną część numeru stanowi omówienie królewskich strzelań – ich znaczenia, zasad i współczesnej formy. W dalszych artykułach przedstawiono broń używaną dawniej i dziś, ukazując jej ewolucję od prostych strzelb po nowoczesny sprzęt sportowy. Autorzy rozszerzają perspektywę, prezentując turnieje strzeleckie w Polsce i Europie oraz miejsce łódzkiego bractwa w tej międzynarodowej tradycji. Numer zamyka opis Europejskiej Wspólnoty Historycznych Strzelców, której Łódzkie Towarzystwo Strzeleckie jest aktywnym członkiem, co podkreśla jego zakorzenienie zarówno w historii miasta, jak i w europejskiej kulturze obywatelskiej. Całość tworzy metaforyczną opowieść o bractwie jako o „żywym zegarze tradycji”, który od dwóch stuleci odmierza rytm pamięci, wspólnoty i obywatelskiej odpowiedzialności w Łodzi.

Treść postu polecana  Tablica pamiątkowa pamięci Sabiny Nowickiej w Teatrze Wielkim w Łodzi

Tytuł	Autor	Nr strony
OD REDAKCJI	—	7
BRACTWU KURKOWEMU – WIWAT! HISTORIA ŁÓDZKIEGO TOWARZYSTWA STRZELECKIEGO BRACTWO KURKOWE	prof. Krzysztof Woźniak	11
STRZELECKIE ARENY	Ryszard Bonisławski	29
NA ŁAMACH DAWNYCH GAZET	Ryszard Bonisławski	39
NA NOWEJ DRODZE – REAKTYWACJA I ZAKRES OBECNEJ DZIAŁALNOŚCI BRACTWA	Ignacy Ścibiorek	49
DZIAŁALNOŚĆ PATRIOTYCZNA I KULTURALNA ŁÓDZKIEGO BRACTWA	Ignacy Ścibiorek	63
BALE KRÓLEWSKIE W ODRODZONYM ŁÓDZKIM BRACTWIE KURKOWYM	Andrzej Sylwestrzak	83
BARWNE STROJE I SZTANDARY, CZYLI CEREMONIAŁ BRACKI	Jarosław Filipiak	89
KONTUSZE I MUNDURY BRACKIE	Jarosław Wieczorek	97
KRÓLEWSKIE STRZELANIA – TRADYCJA I WSPÓŁCZESNE ZNACZENIE	Ryszard Dobiński, Ignacy Ścibiorek	107
BROŃ BRACKA DAWNIEJ I DZIŚ	Piotr Fryczka	115
TURNIEJE STRZELECKIE W POLSCE I W EUROPIE	Katarzyna Gajewska, Robert Gajewski	127
ZAWODY STRZELECKIE ŁÓDZKIEGO TOWARZYSTWA STRZELECKIEGO BRACTWO KURKOWE	prof. Andrzej Marjański	141
EUROPEJSKA WSPÓLNOTA HISTORYCZNYCH STRZELCÓW EGS	Ignacy Ścibiorek	147

Porozmawiajmy o Łodzi część druga – Nr 2(100)2024.

• Opis
• Spis treści
• Okładka

Drugie wydanie Kroniki Miasta Łodzi układa się w opowieść o mieście jako o żywym organizmie, który nieustannie oddycha historią, kulturą i współczesnością. Redakcja otwiera numer refleksją nad zmieniającą się tożsamością Łodzi oraz nad tym, jak lokalne inicjatywy nadają jej puls i kierunek. Kolejne artykuły prowadzą czytelnika przez najważniejsze wydarzenia mijających miesięcy, pokazując, jak miasto rozwija się dzięki współpracy mieszkańców, instytucji i środowisk twórczych. Autorzy opisują zarówno duże projekty miejskie, jak i drobne, lecz znaczące działania społeczne, które tworzą tkankę codzienności. W części historycznej numer przywołuje zapomniane epizody z dziejów Łodzi, odsłaniając ich wpływ na współczesny krajobraz kulturowy. W tekstach poświęconych architekturze i przestrzeni miejskiej pojawia się refleksja nad ochroną dziedzictwa oraz nad tym, jak łączyć tradycję z nowoczesnością. Ważne miejsce zajmują materiały dotyczące kultury — od relacji z wydarzeń artystycznych po sylwetki twórców, którzy współtworzą charakter miasta. W numerze znalazły się również analizy dotyczące edukacji, pokazujące, jak łódzkie szkoły i uczelnie odpowiadają na wyzwania współczesności. Artykuły społeczne zwracają uwagę na inicjatywy integrujące mieszkańców i wzmacniające lokalne więzi. W części poświęconej ekologii autorzy omawiają działania na rzecz zieleni miejskiej, zrównoważonego transportu i ochrony środowiska. Nie zabrakło także tematów sportowych, ukazujących sukcesy łódzkich klubów oraz rozwój infrastruktury rekreacyjnej. W dziale poświęconym młodzieży przedstawiono projekty angażujące młodych łodzian w życie miasta. Numer zamyka blok tekstów o przyszłości Łodzi, w których autorzy kreślą wizję miasta otwartego, dynamicznego i świadomego swojej historii. Całość tworzy spójną narrację o Łodzi jako o „mieście‑kompasie”, które wskazuje kierunek dzięki pamięci o przeszłości i energii teraźniejszości. W efekcie czytelnik otrzymuje obraz miasta, które nie tylko się zmienia, ale przede wszystkim rozumie sens własnej drogi.

Tytuł	Osoba udzielająca wywiadu	Nr strony
Serca rodu Moll	prof. Jadwiga Moll, prof. Jacek Moll	11
Obrazy dzieciństwa	Leon Weintraub	27
Byłam wtedy małą dziewczynką	Hana Svirsky	47
Adres Łąkowa 29 nie został stracony dla filmu. Tu wyprodukowano „Idę” i „Zimną wojnę”.	Piotr Dzięcioł	59
To jest wspaniałe miasto	Juliusz Machulski	71
Uświadomiłam sobie wpływ Łodzi…	Agata Wojtkiewicz	85
Z wielu jeden „E pluribus unum”	Sławosz Uznański	99
Żeby ludzie wiedzieli, że w Łodzi każdy jest mile widziany…	Karolina Bielawska	115
Łódź jest zjawiskiem	Krzysztof Cwynar	129
Igrzyska i medale. Mityngi i zalewajka.	Artur Partyka	145

Piękno utrwalone. 30 lat kwesty na Starym Cmentarzu w Łodzi – Nr 3(101)2024.

• Opis
• Spis treści
• Okładka

Treść postu polecana  Bitewnik Łódzki 1914 nr 12 z 10.2018

Trzecie wydanie Kroniki Miasta Łodzi tworzy wielowarstwową opowieść o Starym Cmentarzu przy Ogrodowej jako o „kamiennej bibliotece miasta”, w której każda mogiła jest rozdziałem historii Łodzi. Redakcja otwiera numer refleksją nad trzydziestoleciem kwest, które stały się symbolem społecznej troski o dziedzictwo i pamięć. Kolejne artykuły prowadzą czytelnika przez dzieje nekropolii, podkreślając jej wyjątkowy, trójwyznaniowy charakter oraz znaczenie dla zrozumienia wielokulturowych korzeni miasta. Autorzy opisują losy pionierów łódzkiego przemysłu, których groby są świadectwem przejścia Łodzi od rolniczej osady do włókienniczej potęgi. W tekstach pojawiają się zarówno nazwiska wielkich fabrykanckich rodów, jak i mniej znanych, lecz równie ważnych mieszkańców, których biografie splatają się z historią miasta. Artykuł „Zwycięzcy i pokonani” ukazuje dramatyczne i inspirujące życiorysy osób, które w Łodzi szukały szansy na sukces — od wybitnych lekarzy po społeczniczych wizjonerów. W części poświęconej ulicy Ogrodowej autorzy snują subiektywny spacer po przestrzeni, w której przeszłość i teraźniejszość przenikają się na każdym kroku. W innym tekście czytelnik poznaje nauczycieli, którzy kształtowali łódzką edukację, często w trudnych warunkach i burzliwych czasach. Artykuł „Szlakiem wielkiej miłości” odsłania romantyczne i dramatyczne historie par spoczywających na cmentarzu, pokazując, że także uczucia mają swoje miejsce w miejskiej pamięci. Ważną część numeru stanowi opis fenomenu wolontariatu, dzięki któremu od lat udaje się ratować zabytkowe nagrobki i kaplice. Osobny blok poświęcono zapomnianym mieszkańcom Łodzi, których losy — choć nieobecne w podręcznikach — współtworzyły tkankę miasta. W artykule o zdrowiu fizycznym i duchowym autorzy przypominają o sportowcach i społecznikach, którzy budowali łódzką kulturę aktywności. W części „Ludzie słowa i pióra” przywołano literatów i dziennikarzy, których twórczość dokumentowała rozwój miasta. Szczególne miejsce zajmuje tekst o kaplicy Scheiblera — perle łódzkiej sztuki sepulkralnej i wyzwaniu konserwatorskim, które wciąż trwa. Numer zamyka fotograficzny spacer po grobach łódzkich fotografów oraz zbiór „małych historii wielkiego miasta”, które pokazują, że pamięć o Łodzi żyje w detalach. Całość tworzy metaforyczną opowieść o cmentarzu jako o „atlasie pamięci”, w którym każda odnowiona płyta nagrobna jest jak odzyskana strona historii.

Tytuł	Autor	Nr strony
Od redakcji	—	7
Świadkowie Łodzi przemysłowej	Alina Jabłońska	11
Zwycięzcy i pokonani	Joanna Kaźmierczak, Anna Muszyńska	21
Ogrodowa subiektywnie. Urbanowski, Konopka…	Katarzyna i Marcin Wyrzykowscy	33
Obyś cudze dzieci uczył!	Krystyna Janus	53
Szlakiem wielkiej miłości	Cezary Kanar	63
Fenomen wolontariatu na Starym Cmentarzu	Joanna Kozińska	83
Astowie i Jezierscy – zapomniani mieszkańcy Łodzi	Agnieszka Jędrzejewska	91
W łódzkim ciele zdrowy duch	Małgorzata Rządkiewicz, Krzysztof Olkusz	99
Ludzie słowa i pióra	Katarzyna Majewska	111
Kaplica‑mauzoleum Karola Scheiblera. Wyzwanie wciąż żywe	Krzysztof Stefański	123
Łódź – miasto w obiektywie, czyli szlakiem miejsc spoczynku łódzkich fotografów	Dorota Rataj, Katarzyna Koch	137
Śladem wspomnień – małe historie wielkiego miasta	Katarzyna Koch, Dorota Rataj	151

Rewitalizacja po Łódzku – Nr 4(102)2024.

• Opis
• Spis treści
• Okładka

Treść postu polecana  Świadectwo wzorcowego kontraktu pracownika bankowego z 1902

Czwarte wydanie Kroniki Miasta Łodzi układa się w opowieść o mieście jako o „tkance pamięci”, w której każda historia, inicjatywa i postać tworzy kolejny włókienny splot. Numer otwiera refleksja redakcji nad tym, jak Łódź nieustannie przetwarza własną przeszłość, nadając jej nowe znaczenia w przestrzeni współczesności. W kolejnych artykułach autorzy prowadzą czytelnika przez miejsca, które kształtują tożsamość miasta — od ulic pełnych przemysłowych wspomnień po przestrzenie kultury, w których rodzą się nowe narracje. Ważną część numeru stanowią teksty poświęcone ludziom, którzy swoją działalnością społeczną, artystyczną lub naukową zapisali się w historii Łodzi. W artykułach historycznych przywołano zapomniane epizody z dziejów miasta, ukazując ich wpływ na współczesne rozumienie łódzkiej wielokulturowości. Autorzy opisują również przemiany urbanistyczne, które zmieniają oblicze Łodzi, podkreślając napięcie między ochroną dziedzictwa a potrzebą nowoczesności. W części kulturalnej czytelnik znajdzie relacje z wydarzeń artystycznych, sylwetki twórców oraz omówienia projektów, które wzbogacają życie miasta. Nie zabrakło także tematów społecznych, ukazujących inicjatywy mieszkańców i organizacji działających na rzecz integracji, edukacji i lokalnej aktywności. W numerze pojawiają się również opowieści o łódzkich rodzinach, których losy odzwierciedlają zmieniające się oblicze miasta na przestrzeni dekad. Artykuły poświęcone edukacji podkreślają rolę szkół i uczelni w kształtowaniu kolejnych pokoleń łodzian. W części sportowej autorzy przypominają o sukcesach lokalnych klubów oraz o ludziach, którzy budowali łódzką kulturę fizyczną. Ważnym akcentem numeru są teksty o sztuce i architekturze, w których podjęto temat ochrony zabytków oraz nowych inwestycji. W dziale fotograficznym czytelnik odbywa wizualny spacer po mieście, oglądając Łódź w obiektywie współczesnych fotografów. Numer zamyka zbiór krótkich historii i wspomnień, które pokazują, że to, co najważniejsze w Łodzi, często kryje się w detalach codzienności. Całość tworzy metaforyczną opowieść o mieście jako o „tkance pamięci”, w której każdy artykuł jest kolejną nicią wzmacniającą tożsamość Łodzi.

Tytuł	Autor	Stanowisko / funkcja osoby udzielającej wywiadu	Nr strony
Od redakcji	—	—	7
Miasto inne niż wszystkie – źródła łódzkiej rewitalizacji	Jacek Tokarczyk	Prezydent Miasta Łodzi – Hanna Zdanowska	11
Rewitalizacja obszarowa centrum Łodzi	Patrycja Wojtaszczyk, Emilia Starczynowska	—	21
Pierwszy impuls – Manufaktura. Komercyjny i społeczny sukces rewitalizacji	Arkadiusz Grzegorczyk	—	43
Rewitalizacja Księżego Młyna. Jedyne takie miejsce	Aleksandra Hac	—	53
Na Włókienniczej – czyli społeczny wymiar rewitalizacji	Dorota Ceran	Pełnomocnik Prezydenta ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi – Monika Dolik	65
Plac Wolności, Stary Rynek, Park Staromiejski i Piotrkowska. Rdzeń rozkwitu Łodzi przemysłowej – część 1: Przebudowa Placu Wolności	Łukasz Pancewicz	—	81
Plac Wolności, Stary Rynek, Park Staromiejski i Piotrkowska. Rdzeń rozkwitu Łodzi przemysłowej – część 2: Przemiany Starego Rynku	Andrzej Janecik	—	81
Odnowa na rzecz edukacji i kultury. Biblioteczna metamorfoza	Arkadiusz Grzegorczyk	—	105
W rewitalizacji stawiamy na ludzi	Natalia Rydlewska vel Ryglewska, Justyna Gawrońska, Katarzyna Urbańska	—	119
ABC rewitalizacji. Słownik rewitalizacji, Timeline, Rewitalizacja w liczbach	—	—	133
Przykłady łódzkiej rewitalizacji warte uwagi	—	—	145

Więcej na www.

• Kronika Miasta Łodzi; uml.lodz.pl [dostępność na dzień 16.02.2026].

Źródło.

• Tytuł: Kronika Miasta Łodzi.
• Podtytuł: 200 Lat Bractwa Kurkowego w Łodzi – Nr 1(99)2024; Porozmawiajmy o Łodzi część druga – Nr 2(100)2024; Piękno utrwalone. 30 lat kwesty na Starym Cmentarzu w Łodzi – Nr 3(101)2024; Rewitalizacja po Łódzku – Nr 4(102)2024.
• Rok, Nr wydania (ilość stron): 2024: Nr 1 (str. 1-159), Nr 2 (str. 1-159), Nr 3 (str. 1-159), Nr 4 (str. 1-159).
• Wydawca: Urząd Miasta Łodzi.
• Redaktor naczelny: Mariusz Goss.
• Projekt okładki: Patryk Wacławiak (Nr 1-4/2024).
• Redakcja: Adriana Sikora. Anna Janocha, Arkadiusz Grzegorczyk, Dorota Ceran, Katarzyna Zielińska, Patryk Wacławiak.
• Adres: Biuro Aktywności Miejskiej UMŁ Kronika Miasta Łodzi, ul. Tuwima 10.
• Druk: Visuall s.c.
• Uwagi: Kronika Miasta Łodzi jest pismem bezpłatnym i nie jest przeznaczona do sprzedaży.

Views: 49