„Kalendarz Łódzki na rok przestępny 1888” to niezwykły dokument epoki, który stanowi zarówno praktyczne narzędzie codziennego życia, jak i barwne świadectwo dynamicznego rozwoju Łodzi w drugiej połowie XIX wieku. Zawiera nie tylko kalendarium świąt i wydarzeń religijnych różnych wyznań, lecz także bogaty zestaw informacji o mieście, jego instytucjach, urzędach, szkołach i zakładach przemysłowych.
Na kartach kalendarza odnajdujemy obraz Łodzi jako wielokulturowego ośrodka przemysłowego, w którym obok siebie funkcjonowały fabryki, sklepy, warsztaty rzemieślnicze, a także liczne instytucje kulturalne i społeczne. Reklamy, ogłoszenia i drobne powiastki literackie dopełniają obrazu codzienności mieszkańców, ukazując ich potrzeby, aspiracje i rozrywki.
Dziś publikacja ta ma wartość nie tylko historyczną, lecz także kulturową – pozwala zajrzeć w życie miasta sprzed ponad 130 lat, uchwycić jego rytm i atmosferę, a zarazem zrozumieć, jak kształtowała się tożsamość Łodzi jako jednego z najważniejszych ośrodków przemysłowych w tej części Europy.
O rozwoju przemysłowym Łodzi.
„Od tego czasu miasto zaczęło się szybko podnosić i dziś jest prawdziwą stolicą przemysłu krajowego; liczy przeszło 150,000 mieszkańców, trudniących się po większej części wyrobem materyj bawełnianych, wełnianych, lnianych i konopnych.” („Historya M. Łodzi”).
Oto zestawienie głównych tematów, które pojawiły się w czasopiśmie łódzkim „Kalendarz Łódzki na rok przestępny 1888”. To świetny przekrój życia codziennego, gospodarczego i kulturalnego Łodzi końca XIX wieku.
- Kalendarz i czas.
- Kalendarium na rok 1888 (katolickie, prawosławne, żydowskie)
- Święta stałe i ruchome, posty, uroczystości religijne
- Zjawiska astronomiczne: fazy Księżyca, zaćmienia, przesilenia
- Religia i obrzędy.
- Ewangelie i czytania na niedziele i święta
- Wykaz świąt różnych wyznań (katolickich, prawosławnych, żydowskich)
- Opisy tradycji i zwyczajów religijnych
- Łódź i administracja.
- Historia i rozwój miasta
- Spisy ulic, właścicieli domów, numery hipoteczne
- Władze miejskie, magistrat, policja, sądy, szkoły, urzędy
- Przemysł i gospodarka.
- Fabryki, zakłady przemysłowe, warsztaty rzemieślnicze
- Składy, hurtownie, sklepy
- Informacje o jarmarkach w Cesarstwie Rosyjskim i guberni piotrkowskiej
- Usługi i życie codzienne.
- Hotele, restauracje, cukiernie, apteki
- Zakłady usługowe: jubilerzy, zegarmistrze, fryzjerzy, krawcy, szewcy
- Składy win, herbaty, towarów kolonialnych
- Ogłoszenia i reklamy.
- Reklamy fabryk, sklepów i usługodawców
- Informacje o produktach i nowościach dostępnych w Łodzi
- Literatura i rozrywka.
- Powiastki obyczajowe (np. „Na przesmyku”)
- Wykaz księgarni, czytelni, wypożyczalni książek i nut
- Transport i komunikacja.
- Poczty, koleje, przewozy towarowe i osobowe
- Rozkłady poczt i ekspedycji
- Ubezpieczenia.
- Towarzystwa ubezpieczeniowe (od ognia, na życie, transportowe)
- Zdrowie i opieka.
- Lekarze, apteki, lecznice, instytuty wodne
- Usługi dentystyczne i medyczne
Zatem, to nie tylko kalendarz, ale swoisty rocznik życia miasta – łączący praktyczne informacje, reklamy, literaturę i przewodnik po Łodzi końca XIX wieku.
O przemianach społecznych i dziejach miasta.
„Łódź, miasto powiatowe, fabryczne, w gubernii piotrkowskiej, pow. łódzkim, nad dwiema strugami, Jesienią i Łódką, położone. Niegdyś wieś biskupów kujawskich, za których staraniem zamienioną została na początku XV wieku na miasto, które dopiero w r. 1820 zostało fabrycznem…” („Historya M. Łodzi”).
Notka.
- Tytuł: Kalendarz Łódzki na Rok Przestępny 1888.
- Współtwórca: Zylbersztajn, Natan.
- Rok wydania: 1888 (Rok pierwszy).
- Miejsce wydania: Łódź.
- Wydawca: Nakładem Natana Zylbersztajna.
- Druk: Drukarnia Dziennika Łódzkiego w Łodzi (ul. Piotrekowska 275; Hotel Hamburski).
- Język: polski i rosyjski.
- Cena: kop. 50.
- Lokalizacja, Dostępność i Zbiory: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej.
- Prawa: Domena publiczna.
- Typ: czasopismo, kalendarz.
- Uwaga: ros. Дозволено Цензурою Варшава, Ноября 3 дня 1887 года; pol. Dozwolone przez Cenzurę Warszawa, dnia 3 listopada 1887 roku.
Tytuły powiązane z kategorią i tagiem.
Views: 38