Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego wizyta w Łodzi. Dzień entuzjazmu i jedności w 1923

Wspomnienie wizyty Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Stanisława Wojciechowskiego w Łodzi w dniu 1 czerwca 1923 roku zachowało się na łamach „Tygodnika Łódzkiego. Organ narodowy społeczny, polityczny i literacki”. Artykuł, opublikowany w numerze 3 z maja–czerwca 1923 roku, stanowi cenne źródło wiedzy o atmosferze tamtych dni oraz o sposobie, w jaki mieszkańcy miasta pracy witali głowę państwa.

Relacja ukazuje zarówno oficjalny program wizyty – od powitania na dworcu, przez uroczystości w katedrze, aż po bankiet w Grand Hotelu – jak i entuzjazm łodzian, którzy tłumnie wyszli na ulice. Tekst ten, dziś dostępny w zbiorach Biblioteki Narodowej i pozostający w domenie publicznej, jest świadectwem epoki, w której młoda Rzeczpospolita budowała swoją tożsamość. Niniejsza publikacja opiera się właśnie na tym źródle, przywołując jego treść w formie gawędziarskiego wspomnienia.

O wizycie Prezydenta Wojciechowskiego w Łodzi.

Było to w roku 1923, w pierwszy dzień czerwca, kiedy Łódź, ta nasza robotnicza stolica, miasto dymiących kominów i stukotu krosien przywdziała odświętne oblicze. Oto bowiem sam Prezydent Rzeczypospolitej, Stanisław Wojciechowski, raczył nawiedzić nasze miasto.

Punktualnie, jak w zegarku szwajcarskim, o godzinie piątej dwadzieścia (5:20), wtoczył się na stację Łódź-Kaliska pociąg prezydencki. A gdy Pan Prezydent wysiadł, powitał go wojewoda łódzki wraz z generałem Majewskim. Orkiestra wojskowa zagrała hymn, kompania honorowa stanęła na baczność, a tłumy łodzian, co wypełniły perony i plac przed dworcem, uniosły w górę czapki i głosy, wołając z całego serca: „Niech żyje!”.

Przy bramie triumfalnej czekał prezydent miasta Aleksy Rżewski. Wręczył chleb i sól – jak każe polski obyczaj – i w krótkim przemówieniu wyraził radość, że głowa państwa zawitała do miasta pracy polskiej. Potem orszak ruszył ku katedrze, a wzdłuż drogi ustawiła się dziatwa szkolna – ponoć aż 150 tysięcy dzieci i młodzieży – które kwiatami i okrzykami witały przejeżdżającego Prezydenta.

W katedrze powitał go biskup Tymieniecki. Z ambony mówił o Łodzi – że bywa niesłusznie oceniana, a przecież to miasto, które wyrosło z pracy polskiego robotnika, wiernego Ojczyźnie. Po uroczystym Te Deum Prezydent udał się do gmachu województwa, potem do nowej szkoły powszechnej, a następnie do zakładów Scheiblera i Grohmana, gdzie oglądał hale fabryczne – serce łódzkiego przemysłu.

Wieczorem w Grand Hotelu odbył się bankiet. Wojewoda Rembowski i prezydent Rżewski wznosili toasty, nazywając Wojciechowskiego symbolem odrodzonej Polski i pracy, nie pustych frazesów. A sam Prezydent, odpowiadając, mówił, że nie reprezentuje tylko siebie, lecz całą Rzeczpospolitą. Podkreślał, że największym bogactwem Polski jest praca – ta, którą Łódź potrafiła wykorzystać i przekształcić w siłę. Ale przypominał też, że obok pracy materialnej potrzebna jest siła moralna i zgoda narodowa. I zakończył słowami, które w Łodzi długo jeszcze powtarzano: „Niech żyje praca, ożywiona miłością Ojczyzny, naszej Rzeczypospolitej Polskiej”.

Po raucie Prezydent udał się w dalszą drogę do Kalisza, a w Łodzi pozostała pamięć dnia, w którym całe miasto – od dzieci po robotników i przemysłowców – stanęło razem, by zamanifestować jedność i przywiązanie do Ojczyzny.

Index:

Notka

• Foto
• Info

Stanisław Wojciechowski (1869–1953) – polityk, działacz społeczny, drugi Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1922–1926. Z wykształcenia ekonomista, od młodości związany z ruchem niepodległościowym i spółdzielczym, współtwórca „Społem”. W czasie I wojny światowej działał w Komitecie Narodowym Polskim w Paryżu, a po odzyskaniu niepodległości pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych.

Treść postu polecana  Wojewodowie łódzcy II Rzeczypospolitej. Ludzie, idee, epoka

Na urząd Prezydenta został wybrany po tragicznej śmierci Gabriela Narutowicza. Jego kadencja przypadła na trudny okres odbudowy państwa, napięć politycznych i gospodarczych. Wojciechowski uchodził za człowieka pracy organicznej, ceniącego wysiłek społeczny i moralny narodu.

Wizyta w Łodzi odbyła się 1 czerwca 1923 roku. Prezydent przybył na dworzec Łódź-Kaliska, gdzie powitały go władze wojewódzkie, miejskie, wojsko oraz tłumy mieszkańców. Uczestniczył w uroczystościach w katedrze, odwiedził nowo wybudowaną szkołę powszechną, zwiedził zakłady Scheiblera i Grohmana, a wieczorem wziął udział w bankiecie w Grand Hotelu. W przemówieniach podkreślał znaczenie pracy jako największego bogactwa Polski oraz potrzebę zgody narodowej i siły moralnej.

Wizyta ta zapisała się w pamięci łodzian jako wielkie święto jedności i dumy z odrodzonej Ojczyzny.

Źródło.

• Tytuł artykułu „Prezydent Wojciechowski w Łodzi”.
• Źródło artykułu: „Tygodnik Łódzki organ narodowy społeczny, polityczny i literacki”, wyd. maj-czerwiec 1923, Nr 3.
• Źródło czasopisma: Biblioteka Narodowa.
• Prawa: Domena Publiczna.
• Link (PDF): academica.edu.pl.

• Foto: Artykuł „Prezydent Wojciechowski w Łodzi”; „Tygodnik Łódzki organ narodowy społeczny, polityczny i literacki”, wyd. maj-czerwiec 1923, Nr 3; autor zdjęcia: Tyraspolski jw.

Views: 32