Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Łodzi Konstantynowska 3-5 Park na Zdrowiu

Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Parku im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi upamiętnia dramatyczne wydarzenia rewolucji 1905 roku, kiedy to robotnicy miasta podjęli walkę o wolność i prawa społeczne. Monument wzniesiono w miejscu dawnych egzekucji i pochówków ofiar carskich represji, nadając mu szczególny wymiar historyczny. Zaprojektowany przez Kazimierza Karpińskiego i współpracowników, mierzy 38 metrów wysokości i należy do największych tego typu obiektów w Łodzi. Uroczyste odsłonięcie odbyło się w 1975 roku, a po 1989 roku pomnik utracił propagandowy charakter, zachowując jednak rolę ważnego miejsca pamięci. Dziś stanowi zarówno symbol siły ruchu robotniczego, jak i przestrzeń uroczystości patriotycznych, przypominając o losach miasta na początku XX wieku.

Na terenie łódzkiego Parku im. Józefa Piłsudskiego, w miejscu dawnych egzekucji i pochówków ofiar carskich represji, wznosi się monumentalny pomnik upamiętniający dramatyczne wydarzenia rewolucji 1905 roku. To właśnie w latach 1905–1907 Łódź stała się areną masowych strajków i demonstracji robotniczych, które spotkały się z brutalną odpowiedzią władz carskich. W tym rejonie grzebano straconych bojowników i wykonywano wyroki śmierci na więźniach politycznych, czyniąc z tego miejsca przestrzeń szczególnej pamięci.

Monument, zaprojektowany przez Kazimierza Karpińskiego przy współpracy Stanisława Siedlika, Wacława Wołosewicza i Józefa Zięby, został odsłonięty 22 czerwca 1975 roku. Jego 38-metrowa bryła z betonu i stali, jedna z największych w Łodzi, miała symbolizować siłę i niezłomność ruchu robotniczego. W czasach PRL nadano mu dodatkowy wymiar propagandowy, wpisując go w narrację o „rewolucyjnych tradycjach klasy robotniczej”.

Po 1989 roku, wraz ze zmianą ustroju, pomnik utracił część swojego ideologicznego znaczenia, lecz nie przestał być ważnym punktem na mapie pamięci historycznej miasta. W latach 2005–2006 przeszedł gruntowną renowację, która przywróciła mu dawną świetność. Dziś jest nie tylko największym monumentem w Łodzi, ale także jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów Parku na Zdrowiu.

Stanowi miejsce uroczystości patriotycznych i rocznicowych, a jego obecność przypomina o dramatycznych losach łódzkich robotników, którzy na początku XX wieku walczyli o wolność i prawa społeczne. Pomnik jest więc nie tylko dziełem architektury monumentalnej, lecz także świadectwem historii – materialnym znakiem pamięci o ofiarach i bohaterach rewolucji 1905 roku, która odcisnęła trwałe piętno na dziejach miasta i całej Polski.

„TO ONI WOLĄ NIEUGIĘTĄ UCZYLI NAS JAK ŻYĆ, JAK BIĆ SIĘ, JAK GARDZIĆ ŻYCIEM, KOCHAĆ ŻYCIE AŻEBY SYN I WNUK PAMIĘTAŁ. WŁADYSŁAW BRONIEWSKI”

„W TYM MIEJSCU NA TERENIE POLESIA KONSTANTYNOWSKIEGO POCHOWANO UCZESTNIKÓW WALK REWOLUCYJNYCH O WYZWOLENIE NARODOWE I SPOŁECZNE ROZSTRZELANYCH I POWIESZONYCH W LATACH 1905–1909 OFIAR TERRORU CARSKIEJ ROSJI CZEŚĆ ICH PAMIĘCI PIERWSZY OBELISK W TYM MIEJSCU POWSTAŁ Z INICJATYWY ZARZĄDU MIASTA ŁODZI UFUNDOWANY ZE SKŁADEK SPOŁECZEŃSTWA ODSŁONIĘTY 1 MAJA 1923 R. ZBURZONY PRZEZ OKUPANTA HITLEROWSKIEGO W 1939 R. W SETNĄ ROCZNICĘ WŁADZE MIASTA”

Oto lista imienna uczestników walk rewolucyjnych.

ADAMSKI FRANCISZEK, BANASZKIEWICZ KAROL, BARAŃSKI WŁADYSŁAW, BARTOSIAK STANISŁAW, BARTOSIAK WOJCIECH, BĄK MICHAŁ, BLOCH JÓZEF, BONCLER JAN, BORCZYŃSKI FRANCISZEK, BORECKI MARCIN, BOTKE ROBERT, BUKOWSKI DOMINIK, CHANZ W., CIECHANOWSKI JAN, DANIELSKI WŁADYSŁAW, DOLEWKA ANTONI, FELISIAK MAKSYMILIAN, FILIPCZAK ROMAN, FLAK ANDRZEJ, FORNALSKI JÓZEF, FRANK EDWARD, GAJEWSKI STANISŁAW, GŁUSZKOWSKI WŁADYSŁAW, GŁYDZIAK BRONISŁAW, GOLIŃSKI PAWEŁ, GOSEK JAN, GRALAK SZYMON, GRUSZCZYŃSKI ROMAN, GRZANKA vel GRZANCKA BOLESŁAW, HAJDUK ANDRZEJ, HENKEL RYSZARD, HOCHT (imię nie podane), JAKUBOWICZ BENCJON, JANIAK IGNACY, KALISZEWSKI BOLESŁAW, KASPRZAK WŁADYSŁAW, KASZUBA TEODOR, KIEŁPIŃSKI KAROL, KILAŃSKI LEON, KMIECIK ANTONI, KOLER BERTOLD, KOMOROWSKI STANISŁAW, KOSIOREK JAN, KOZŁOWSKI WŁADYSŁAW JÓZEF, KRÓLIKOWSKI WŁADYSŁAW, KUBERA STEFAN, KUBIAK ANTONI, KUCHARSKI WŁADYSŁAW, KUNICK BRON, LEŚNIEWSKI FELIKS, ŁĄBCZYŃSKI WAWRZYNIEC, ŁUCZAK WŁADYSŁAW, MARCZEWSKI JÓZEF, MIKOŁAJCZYK WOJCIECH, MILLER ALBINA, MINTUS WŁADYSŁAW, MOLIK WŁADYSŁAW, MOCH OSKAR, MRÓZ JAN, MUCHA JÓZEF, NOJMAN STANISŁAW, NOWAK JÓZEF, NOWICKI WALENTY, NYGA FELIKS, OBST EMIL, OLCZAK WACŁAW, OLESIENKIEWICZ STANISŁAW, OLSZER DAWID, OSIŃSKI JAN, PACUSZKA ANTONI, PACUSZKA STANISŁAW, PAKOWSKI MACIEJ, PALCZEWSKI FRANCISZEK, PALUSKIEWICZ ANDRZEJ, PAWŁOWSKI T., PEKA JÓZEF, PERDEK JAN, PĘCHERZ MACIEJ, PĘKAL WOJCIECH, PIESZALSKI JÓZEF, PILAREK KACPER, POCZEKAJ FRANCISZEK, POKOJEWCZYK VEL POKOJEWSKI MARCIN, POTASIŃSKI STANISŁAW, PRĘDKIE JOHAN, PUCHAŁA PIOTR, PYDA ANTONI, PYREK JAN, RADWAŃSKI JAN, RADZISZEWSKI LUCJAN, RAJNHOLD (imię nie podane), RYBICKI KONSTANTY, SATERNUS ANTONI, SOBCZYŃSKI ADAM, SOKOŁOWSKI FRANCISZEK, STASIAK STANISŁAW, STĘPIEŃ FRANCISZEK, STĘPIEŃ JAN, STRASZAK PIOTR, STRZAŁA BOLESŁAW, SZADKOWSKI MARCIN, SZTEINKE ROBERT, SZYMAŃSKI JÓZEF, SZYMCZAK STANISŁAW, ŚWIERCZYŃSKI ANTONI, TOMASZEWSKI STANISŁAW, TOPOLSKI IGNACY, WALCZAK ROMUALD, WALCZAK WŁADYSŁAW, WASIAK BOLESŁAW, WASILEWSKI JAN, WICHROWSKI MARCIN, WIECHNO JAN, WIECZOREK BOLESŁAW, WIECZOREK FRANCISZEK, WITKOWSKI EDWARD, WŁODARCZYK JAN, WŁOSZCZEŃSKI ALEKSANDER, WŁOSZCZEŃSKI WOJCIECH, WOJCIECHOWSKI FRANCISZEK, WOLSKI FELIKS, ZAJĄC VEL ZAJĄCZKOWSKI LUCJAN, ZGIERSKI WŁADYSŁAW, ŻUREK FRENKIEL, ŻYCHOWSKI STEFAN.

Notka informacyjna.

Views: 57