Od Tarnopola do Łodzi. Paweł Garapich łódzki wojewoda 1920-1924

Oto opowieść o człowieku, który budował Polskę – dr Paweł Garapich – wojewoda łódzki.

W chłodny listopadowy dzień roku 1882, w majątku Cebrowie położonym w malowniczym powiecie tarnopolskim, przyszedł na świat Paweł Garapich. Wschodnia Małopolska, z jej falującymi wzgórzami i głębokimi tradycjami, była świadkiem narodzin człowieka, który miał odegrać istotną rolę w kształtowaniu administracyjnych fundamentów odrodzonej Polski.

Młody Paweł dorastał w cieniu historii, w czasach, gdy polskość była pielęgnowana w sercach, nie w granicach. Po ukończeniu gimnazjum w Tarnopolu, ruszył do Krakowa – miasta królów i uczonych – by zgłębiać tajniki prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tam, wśród murów przesiąkniętych wiekami wiedzy, zdobył tytuł doktora praw.

Rok 1905 przyniósł początek jego służby publicznej. W namiestnictwie galicyjskim rozpoczął pracę, która z czasem miała przerodzić się w misję. Gdy wybuchła I wojna światowa, Garapich pełnił funkcję zastępcy starosty w Tarnopolu. Jednak wojna nie znała litości – rosyjska ofensywa zmusiła go, wraz z innymi urzędnikami, do opuszczenia miasta.

W 1915 roku znalazł się w Lublinie, gdzie jako referent oddziału politycznego przy Generalnym Gubernatorstwie okupacji austriackiej, zdobywał cenne doświadczenie w sprawach byłego Królestwa Polskiego. Lecz historia nie przestawała pisać dramatycznych rozdziałów – w maju 1918 roku, gdy Austro-Węgry podpisały pokój z Rosją Sowiecką, Garapich wraz z innymi polskimi urzędnikami złożył dymisję w akcie protestu. Wkrótce potem objął stanowisko kierownika starostwa w Skałacie.

Listopad 1918 roku przyniósł Polsce niepodległość, ale dla Garapicha oznaczał również nowe zagrożenie – okupację ukraińską. Za jawne przyznawanie się do polskości został internowany. Nie poddał się jednak – zdołał przedrzeć się przez granicę rumuńską i dotrzeć do Krakowa, gdzie natychmiast oddał się do dyspozycji władz odrodzonego państwa.

W II Rzeczypospolitej jego kariera nabrała tempa. Najpierw jako starosta w Tarnopolu, potem – po reformie administracyjnej – jako wicewojewoda łódzki. 24 marca 1922 roku powierzono mu obowiązki wojewody łódzkiego, a rok później przeniesiono do Stanisławowa. W 1924 roku powrócił do Łodzi, tym razem już jako pełnoprawny wojewoda.

Wspólnie z Antonim Kamieńskim, innym zasłużonym urzędnikiem, Garapich budował od podstaw Urząd Wojewódzki w Łodzi. Jego styl pracy był wzorem dla innych – uczciwość, takt, uprzejmość i niestrudzona pracowitość sprawiały, że zyskiwał nie tylko szacunek, ale i sympatię. Inspirował podwładnych własnym zapałem i poczuciem obowiązku, stając się symbolem nowoczesnej, odpowiedzialnej administracji.

Był człowiekiem, który łączył wiedzę prawniczą z doświadczeniem urzędniczym i talentem organizacyjnym. W oczach współczesnych uchodził za wybitnego przedstawiciela polskiej administracji politycznej – nie tylko jako urzędnik, ale jako patriota, który całe życie poświęcił służbie Polsce.

Dr Paweł Garapich był jednym z tych urzędników II Rzeczypospolitej, którzy swoją karierę budowali jeszcze w czasach zaborów, a po 1918 roku aktywnie włączyli się w tworzenie struktur administracyjnych odrodzonego państwa. Jego droga – od zastępcy starosty w Tarnopolu, przez trudne doświadczenia wojenne i internowanie, aż po stanowisko wojewody łódzkiego – pokazuje, jak silnie łączył w sobie lojalność wobec Polski, kompetencje prawnicze i zdolności organizacyjne.

Źródło.

• Tygodnik łódzki „Łódź w Ilustracji dodatek niedzielny do Kurjera Łódzkiego” 1924.08.24 Nr 1. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.

Views: 31