Niniejszym prezentuje dwa ogłoszenia wydane przez Magistrat Miasta Łodzi w styczniu i lutym 1864 roku, dokumentujące działania administracyjne w czasie powstania styczniowego.
Pierwsze z nich, datowane na 26 stycznia, dotyczyło obowiązku stawienia się urlopowanych żołnierzy niższych stopni w biurze magistrackim celem kontroli i ewentualnego powrotu do służby czynnej. Właściciele domów zostali zobowiązani do zgłaszania obecności wojskowych bez zezwolenia, a wśród osób wymienionych jako nieobjęte kontrolą znaleźli się Aron Koza, Michał Dobin i Józef Przybylski.
Oto pełna treść 03.02.1864. 1
Magistrat Miasta Łodzi.
Z rozkazu Władzy Wyższej, czasowo i nieograniczenie urlopowani wojskowi niższych stopni, do służby czynnej powołani zostali.
Magistrat przeto, wzywa wszystkich bez wyjątku urlopowanych podoficerów i żołnierzy, aby się bez zwłocznie, w biurze Magistratu z posiadaniem biletami stawili, a to celem uregulowania kontroli i wysłania tych którzy się do tego kwalifikują.
Przy tem Magistrat zwraca uwagę P.P. właścicieli domów, aby ściśle przestrzegali, jak jeden z urlopowanych wojskowych niższych stopni, bez wiedzy i zezwolenia Władzy miejscowej, mieszkał lub przebywał, bowiem wrazie dostrzeżenia, winni do odpowiedzialności pociągnięci zostaną.
W końcu oznajmia się: w mieście tutejszem mają się znajdować wojskowi niższych stopni, którzy nie są kontrolą objęci, to jest:
Aron Koza,
Michał Dobin,
Przybylski Józef.
Jeżeliby zatem który z tych kogo bądź przebywał, należy o tem zaraz donieść, jeżeli chcą uniknąć surowo zagrożonej kary.
Łódź. (14) 26 Stycznia 1864 r. Prezydent: A. Rosicki Sekretarz: Bednarzewski
Drugie ogłoszenie, z 5 lutego 1864 roku, regulowało zasady przyznawania codziennego wsparcia finansowego dla dzieci żołnierzy niższych stopni służących w armii Królestwa Polskiego. Pomoc w wysokości 2½ kopiejki dziennie przysługiwała dzieciom chrześcijańskim, pozbawionym środków utrzymania, spełniającym określone kryteria rodzinne. Magistrat wezwał osoby zainteresowane do zgłoszenia się z dokumentami w celu sporządzenia list imiennych i wydania bonów wsparcia.
Oto pełna treść z dnia 06.02.1864. 2
Magistrat Miasta Łodzi.
W myśl rozporządzenia władzy wyższej przez reskrypt W-go Naczelnika Powiatu Łęczyckiego z dnia (23 Grud.) 4. Stycznia 1863/4 r. Nr. 19. Magistratowi objawionego, przyznawane być ma dzieciom wojskowych niższych stopni wsparcie po 2 ½ kop. dziennie, mianowicie synom do lat 14 a córkom do lat 10 wieku.
Do wsparcia powyższego mają prawo dzieci wojskowych niższych stopni, będących rodem z Królestwa: a) Sieroty zupełne niemające ojca ani matki. b) Dzieci niemające ojca. c) Dzieci, których ojcowie pozostają w służbie czynnej.
Wreszcie dobrodziejstwo to stosuje się tylko do dzieci wyznań chrześcijańskich i niemających funduszu na utrzymanie.
Magistrat przeto celem sporządzenia odpowiednich list imiennych i następnie wydania bonów należy w sparcia, wzywa osoby interesowane, aby się najdalej w dniach ośmiu od niniejszego ogłoszenia w Biurze Magistratu z kartami z metrykami urodzeń dzieci pomienionych 3 kategorii, stawiły.
W Łodzi d. (24 Stycznia) 5 Lutego 1864 r. Prezydent: A. Rosicki Sekretarz: Bednarzewski.
Oba dokumenty zostały podpisane przez Prezydenta A. Rosickiego oraz Sekretarza Bednarzewskiego i stanowią cenne źródło do badań nad funkcjonowaniem administracji miejskiej w okresie powstania styczniowego.
Index.
- Bednarzewski – Sekretarz Magistratu Miasta Łodzi.
- Bilety wojskowe – Dokument wymagany przy zgłoszeniu się do kontroli.
- Biuro Magistratu – Miejsce zgłoszeń wojskowych i osób ubiegających się o wsparcie.
- Kategorie dzieci – Sieroty, dzieci bez ojca, dzieci ojców w służbie czynnej.
- Karty z metrykami urodzeń – Dokumenty wymagane do uzyskania wsparcia dla dzieci.
- Kary za ukrywanie wojskowych – Groźba odpowiedzialności dla właścicieli domów.
- Kontrola wojskowych – Obowiązek zgłoszenia się i weryfikacji obecności.
- Koza Aron – Wojskowy niższego stopnia, nieobjęty kontrolą.
- Królestwo – Obszar pochodzenia dzieci uprawnionych do wsparcia.
- Łódź – Miasto, w którym wydano ogłoszenia i odbywa się kontrola.
- Powiat Łęczycki – Jednostka administracyjna, z której pochodzi reskrypt.
- Przybylski Józef – Wojskowy niższego stopnia, nieobjęty kontrolą.
- Rosicki Andrzej – Prezydent Magistratu Miasta Łodzi.
- Urlopowani wojskowi – Wezwanie do stawienia się w biurze Magistratu celem kontroli.
- W-go Naczelnik Powiatu Łęczyckiego – Autor reskryptu z dnia 4 stycznia 1864 r.
- Wsparcie dla dzieci – Pomoc finansowa dla dzieci wojskowych niższego stopnia.
- Wyznanie chrześcijańskie – Warunek otrzymania wsparcia.
Źródło.
- Łódzkie Ogłoszenia – Lodzer Anzeiger 03.02.1864, Nr 10. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. J. Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Domena publiczna. ↩︎
- Łódzkie Ogłoszenia – Lodzer Anzeiger 06.02.1864, Nr 11. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. J. Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Domena publiczna. ↩︎
Views: 55