Łódzki sznyt na poznańskiej wystawie 2025-2026

Łódzki sznyt na poznańskiej wystawie w murach Muzeum Sztuk Użytkowych na Górze Przemysła.

Rozegrała się niezwykła opowieść o papierze i elegancji. Gościła tu wystawa zatytułowaną „Moda na papierze”, która stała się niepowtarzalną okazją, by zanurzyć się w historii przenikania się świata mody z kunsztem grafiki.

W ramach wystawy „Moda na papierze. Plakaty ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu” zaprezentowano wyjątkowe zbiory Galerii Plakatu i Projektowania Graficznego Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Ta ekspozycja, będąca częścią szerszego cyklu „Graphic Concept”, otworzyła przed zwiedzającymi podwoje wyjątkowych zbiorów Galerii Plakatu i Projektowania Graficznego Muzeum Narodowego w Poznaniu. Przenieśliśmy się wspólnie w drugą połowę XX wieku, spoglądając na osiemdziesiąt dzieł wybitnych artystek i artystów z Polski oraz Japonii. Z dzisiejszej perspektywy zobaczyliśmy, jak ich styl stał się wiernym zwierciadłem przemian społecznych, politycznych i ekonomicznych tamtych lat.

Obok siebie, w niemal magicznym dialogu, stanęły dzieła prawdziwych ikon projektowania. Można byłó podziwiać kreskę Romana Cieślewicza, który dla „Mody Polskiej” stworzył niezapomnianą sylwetkę kobiety w kapeluszu z ogromnej, czerwonej róży. Tuż obok pyszniły się malarskie plakaty Waldemara Świerzego – zarówno ten promujący dom mody „Leda”, jak i ten zapraszający na pokaz „Modny strój” do kawiarni W-Z w 1965 roku. Nie zabrakło też łódzkich akcentów; Janusz Wiktorowski przypomniał nam o potędze „Telimeny”, a inne prace przywołały ducha „Textilimpeksu” czy naturalny urok „Polskiego Lnu”.

Z drugiego krańca świata przywędrowała do nas japońska awangarda. Mogliśmy kontemplować projekty Eiko Ishioki czy Makoto Nakamury, a także poznać estetykę Kenyi Hary – ostatniego laureata Nagrody im. Jana Lenicy. Szczególne wrażenie wywarły na nas intensywne, czerwone kompozycje dla domu handlowego PARCO, które biły z ram nowoczesną odwagą.

Całość tej wizualnej wędrówki dopełniły plakaty przypominające o dawnych wydarzeniach, jak choćby ten autorstwa Tadeusza Gronowskiego na 7. Międzynarodowy Konkurs Odzieżowy z 1956 roku. Nad oprawą wizualną wszystkiego czuwał Sławomir Iwański, grafik z Łodzi, który spiął klamrą tę opowieść o pięknie zaklętym w druku. Choć wystawa trwała od 7 listopada 2025 roku do 1 lutego 2026 roku, echa tych barwnych projektów na długo pozostały w pamięci naszych mieszkańców.

Łódzki sznyt na poznańskiej wystawie.

Wspomniane łódzkie akcenty wybrzmiały na wystawie ze szczególną mocą, stanowiąc fascynujące studium przypadku, w którym sztuka plakatu spotkała się z potęgą tekstylnego imperium. To właśnie prace dedykowane łódzkim markom najpełniej pokazały, jak polska grafika użytkowa potrafiła nadać niemal mityczny wymiar państwowym przedsiębiorstwom.

Szczególną uwagę przykuwał plakat Janusza Wiktorowskiego z 1970 roku, stworzony dla „Telimeny” – legendarnego Domu Mody Przemysłu Odzieżowego w Łodzi. Na głębokim, czarnym tle wyłania się niemal surrealistyczna postać: jej korpus wypełnia gąszcz zielonych, dynamicznych linii przypominających sploty tkanin lub abstrakcyjne ornamenty, nad którymi góruje twarz spowita intensywną, czerwoną poświatą. To dzieło nie tylko reklamowało ubrania; ono definiowało nowoczesną, tajemniczą kobietę tamtej epoki, łącząc elegancję z odważną, awangardową formą.

Tuż obok, w dialogu z „Telimeną”, stanęły projekty promujące „Textilimpex” – Zjednoczone Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego z siedzibą przy łódzkiej ulicy Traugutta 25. Na jednym z plakatów autorstwa Bertranda, wzrok przyciągała sylwetka modelki w długiej, dopasowanej sukni, pokrytej hipnotyzującym wzorem kolorowych kół.

Zastosowany tu efekt nawiązujący do op-artu sprawiał, że płaszczyzna papieru zdawała się wibrować, idealnie oddając ducha eksportowej nowoczesności, którą Łódź wysyłała w świat. Logotyp „Textilimpexu” – z charakterystyczną, wydłużoną literą „t” i geometrycznym symbolem przypominającym żagiel lub kłębek nici – wieńczył te kompozycje, przypominając o czasach, gdy to właśnie z Łodzi płynęły na zachód i wschód najśmielsze wizje polskiej mody. Te plakaty, dziś traktowane jako autonomiczne dzieła sztuki, były wówczas obietnicą luksusu i dowodem na to, że łódzki przemysł lekki potrafił mówić językiem światowego designu.

Plakat „Telimena” (Janusz Wiktorowski, 1970). Szczególną uwagę przykuwał plakat Janusza Wiktorowskiego, stworzony dla łódzkiego Domu Mody Przemysłu Odzieżowego „Telimena”. Na głębokim, czarnym tle wyłania się niemal surrealistyczna postać, której korpus wypełnia gąszcz zielonych, dynamicznych linii przypominających sploty tkanin lub nowoczesne ornamenty. Ponad tą geometryczną formą góruje twarz spowita intensywną, czerwoną poświatą, co nadaje kompozycji aurę tajemniczości i wysokiego stylu. Dzieło to nie tylko reklamowało ubrania, ale definiowało nową, odważną estetykę kobiety tamtej epoki, łącząc elegancję z awangardowym podejściem do formy. Całość wieńczy charakterystyczne, miękkie liternictwo nazwy marki, które stało się synonimem polskiego luksusu tamtych lat.

Plakat „Textilimpex” (Bertrand, 1967). W dialogu z „Telimeną” stanął projekt promujący „Textilimpex” – potężne Zjednoczone Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego z siedzibą w Łodzi. Wzrok przyciąga tu smukła sylwetka modelki w długiej, dopasowanej sukni, która została pokryta hipnotyzującym wzorem kolorowych, koncentrycznych kół. Zastosowany przez autora efekt nawiązuje bezpośrednio do nurtu op-artu, sprawiając, że płaszczyzna papieru zdaje się niemal wibrować w oczach widza. Plakat ten idealnie oddawał ducha eksportowej nowoczesności, sugerując, że polskie tekstylia są produktem światowej klasy i nowoczesnego designu. Jasna, limonkowa plama tła stanowi doskonały kontrast dla bogatej tekstury sukni, podkreślając dynamikę i świeżość całej kompozycji.

Te plakaty, dziś traktowane jako autonomiczne dzieła sztuki, były wówczas obietnicą lepszego świata i dowodem na to, że łódzki przemysł potrafił mówić językiem nowoczesnego designu. Choć wystawa w Poznaniu dobiegła końca, te trzy kadry z Twojej wizyty stanowią bezcenną dokumentację chwili, w której historia mody spotkała się z geniuszem polskiej szkoły plakatu.

Notka.

• Wydarzenie: Wystawa „Moda na papierze. Plakaty ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu”.
• Organizator: Muzeum Narodowe w Poznaniu.
• Czas trwania: 07.11.2025 – 01.02.2026.
• Miejsce: Muzeum Sztuk Użytkowych w Zamku Królewskim w Poznaniu, Góra Przemysła 1, Poznań.
• Kuratorka: Anna Grabowska-Konwent.
• Kierownik projektu: Karina Adamska.
• Aranżacja: Anna Grabowska-Konwent.
• Identyfikacja wizualna wystawy: Sławomir Iwański.

Views: 24