Łódź historia miasta poprzez wieki tom V encyklopedia wyd. 2025

„Łódź. Historia miasta poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie” stała się piątym tomem monografii poświęconej dziejom naszego miasta. Publikacja powstała dzięki wspólnej inicjatywie Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Biblioteki Miejskiej w Łodzi, pod redakcją Mariusza Gossa, przy wsparciu Komitetu Redakcyjnego w składzie: Jarosław Kita, Piotr Gryglewski, Olgierd Lawrynowicz, Grażyna Ewa Karpińska, Andrzej Kompa, Krzysztof Lesiakowski, Adam Sitarek i Przemysław Waingertner.

Tom ten ujrzał światło dzienne 18 lipca 2025 roku podczas premiery w Sali Lustrzanej Muzeum Miasta Łodzi. Był owocem wieloletnich badań, rozmów i refleksji nad historią, kulturą oraz codziennym życiem Łodzi. Realizacja projektu stała się możliwa dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Miasta Łodzi oraz współpracy z Archiwum Państwowym w Łodzi, Muzeum Miasta Łodzi i Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Każdy rozdział publikacji odzwierciedlał pasję wielu autorów, którym przysługiwały prawa autorskie do dzieła, podczas gdy prawa do samego wydania posiadały Uniwersytet Łódzki i Biblioteka Miejska w Łodzi. Mieliśmy nadzieję, że lektura tego tomu zainspiruje do dalszego poznawania dziejów miasta i skłoni do refleksji nad jego miejscem zarówno w przeszłości, jak i we współczesnym świecie.

Publikacje.

• 2025 (09 lipca); W piątek, 18 lipca, odbyła się premiera V tomu monografii „Łódź poprzez wieki. Historia miasta”, zatytułowanego „Rozmowy jak przy kawie”, w Sali Lustrzanej Muzeum Miasta Łodzi. Tom przedstawił historię mówioną Łodzi opartą na wywiadach z historykami, przewodnikami, medykami i artystami. Monografia została wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, a książka trafiła do sprzedaży online, w księgarniach oraz podczas premiery. ¹

Spis treści.

• 7; Rozmowy jak przy kawie (autor/rzy: Mariusz Goss).
• 11; Gdzie leży Łódź? (autor/rzy: Mariusz Goss, Tomasz Pietras).
• 39; Czy warto było osiedlić się w Łodzi? (autor/rzy: Mariusz Goss, Tadeusz Grabarczyk, Jarosław Kita, Krzysztof Lesiakowski, Paweł Stępień).
• 83; Legendy Łodzi (autor/rzy: Sebastian Latocha, Justyna Tomaszewska).
• 97; Medycyna po łódzku (autor/rzy: Maria Biegańska-Płońka, Wojciech Gaszyński, Adriana Sikora, Adam Stępka, Jerzy Supady).
• 97; Lecznictwo zamknięte i otwarte w Łodzi – historia, wyzwania i rozwój.
• 117; Dzieje łódzkiej pediatrii.
• 123; Od zawsze z pasją i poczuciem misji – 125 lat pogotowia ratunkowego w Łodzi.
• 139; Życie w Łodzi. Ułatwienia i wynalazki (autor/rzy: Beata Kamińska, Justyna Tomaszewska).
• 157; Łódzcy przemysłowcy – między literacką fikcją a historyczną prawdą (autor/rzy: Ryszard Bonisławski, Ewa Michalska).
• 173; Woda w życiu miasta (autor/rzy: Adam Bartnik, Miłosz Wika).
• 203; Od zabaw podwórkowych do galerii handlowych. Codzienność i rozrywka w dziejach Łodzi (autor/rzy: Grażyna Ewa Karpińska, Katarzyna Orszulak-Dudkowska, Tomasz Romanowicz, Justyna Tomaszewska, Katarzyna Zielińska).
• 231; Jak łodzianie robili zakupy? (autor/rzy: Sebastian Adamkiewicz, Tomasz Domański, Mariusz Goss, Bartosz Górecki, Anna Kaniewska, Wiesława Kołek, Krzysztof Lesiakowski, Marcin Szymański, Tomasz Walkiewicz).
• 250; Historia „handlowego serca” Łodzi.
• 257; Miasto kina. Prehistoria HollyŁódź (autor/rzy: Arkadiusz Grzegorczyk, Jakub Wiewiórski).
• 283; Dwa stulecia łódzkiego sportu (autor/rzy: Wojciech Filipiak, Robert Gawkowski, Mariusz Goss, Rafał Jung).
• 315; Łódź kryminalna (autor/rzy: Krzysztof Olkusz, Justyna Tomaszewska).
• 335; Za carskimi kratami, w celach Niepodległej, w murach Litzmannstadt (autor/rzy: Sebastian Adamkiewicz, Katarzyna Czekaj-Kotynia, Mariusz Goss, Justyna Tomaszewska).
• 335; Więzienia przestępców i bohaterów.
• 348; Radogoszcz. Pamiętamy!.
• 359; Łódź wojskowa (autor/rzy: Konrad A. Czernielewski, Jolanta A. Daszyńska, Andrzej Janecki, Piotr Spólnicki).
• 381; Operacja Łódzka, po niemiecku Rzeź (autor/rzy: Schlacht).
• 388; „As pancerny”. Budowniczy Łodzi.
• 395; Łódź – miasto buntu (autor/rzy: Sebastian Adamkiewicz, Kamil Śmiechowski, Sylwia Wielichowska).
• 415; Architektura Łodzi (autor/rzy: Piotr Gryglewski, Justyna Tomaszewska).
• 445; Łódzka scena muzyczna (autor/rzy: Bartosz Florczak, Mariusz Goss, Jacek Grudzień).
• 461; Wybitni i znani łodzianie (autor/rzy: Ryszard Bonisławski, Dorota Ceran, Wojciech Filipiak, Mariusz Goss, Michał Gruda, Arkadiusz Grzegorczyk).
• 461; Światowe kariery łodzian.
• 477; Honorowi Obywatele Miasta Łodzi.
• 497; Życie utrwalone na zawsze.
• 515; Łódź świętowała sześćsetne urodziny.
• 523; Od listu intencyjnego do tomu 5.
• 529; Biogramy.
• 535; Podziękowania.
• 537; Bibliografia (autor/rzy: wybór).
• 543; Wykaz rycin.
• 561; Wykaz kapsuł.
• 565; Indeks nazw osobowych.

Monografia „Łódź historia miasta poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie.” prezentuje wielowymiarowy obraz miasta, ukazując jego historię, kulturę, życie codzienne, medycynę, gospodarkę i wydarzenia społeczne. Książka składa się z wielu tekstów autorstwa różnych badaczy i ekspertów, którzy w zróżnicowany sposób przybliżają Łódź zarówno w kontekście historycznym, jak i współczesnym.

Czytelnik może poznać miasto od strony społecznej i lokalnej – poprzez opowieści o codziennych doświadczeniach mieszkańców, rozważania nad osiedlaniem się w Łodzi, a także legendy i anegdoty związane z jego historią. Ważne miejsce zajmują kwestie związane z medycyną, leczeniem i rozwojem służby zdrowia, w tym historia pediatrii oraz działalność pogotowia ratunkowego.

Kolejne części monografii przedstawiają życie codzienne i przemiany społeczne, w tym zakupy, rozrywkę, sport, infrastrukturę miejską i techniczne ułatwienia wprowadzane w Łodzi. Autorzy przybliżają również działalność przemysłowców, aspekty wojskowe i kryminalne oraz wydarzenia związane z opozycją i historią więziennictwa w mieście.

W książce nie brakuje także refleksji nad kulturą i sztuką Łodzi – architekturą, muzyką, kinem oraz sylwetkami osób, które wpłynęły na życie miasta i zdobyły uznanie w kraju i na świecie. Ostatnie części publikacji dokumentują ważne wydarzenia, jubileusze, działania miejskie oraz zawierają materiały biograficzne, bibliograficzne i ikonograficzne, ułatwiające dalsze zgłębianie historii Łodzi.

Monografia tworzy wielowymiarowy i bogaty obraz miasta – miejsca, w którym historia splata się z codziennością, a tradycja z nowoczesnością. Jest źródłem wiedzy o Łodzi, zarówno dla badaczy, jak i osób zainteresowanych jej dziejami i współczesnym charakterem.

Notka informacyjna.

• Tytuł. Łódź historia miasta poprzez wieki.
• Podtytuł. Rozmowy jak przy kawie.
• Wydawca. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Biblioteka Miejska w Łodzi.
• Redakcja. Mariusz Goss.
• Komitet redakcyjny monografii. Jarosław Kita, Piotr Gryglewski, Olgierd Lawrynowicz, Grażyna Ewa Karpińska, Andrzej Kompa, Krzysztof Lesiakowski, Adam Sitarek, Przemysław Waingertner.
• Miejsce i rok wydania. Łódź, 2025.
• Numer tomu. 5 (piąty).
• Premiera monografii 5 tomu. 18.07.2025 godzina 17:00 w Sali Lustrzanej Muzeum Miasta Łodzi ulica Ogrodowa 15.
• Partnerzy projektu. Archiwum Państwowe w Lodzi, Muzeum Miasta Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.
• Prawa autorskie dzieła. Copyright ©: by Authors, Łódź 2023; for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; for this edition by Biblioteka Miejska w Łodzi, Łódź 2025.

Źródło/www.

1. „Łódź poprzez wieki. Historia miasta”. Premiera ostatniego tomu monografii o Łodzi; data publikacji: 09.07.2025; autor: TW; wydawca: internetowy portal miejski Łódź.pl; kolumna: Wieści z miasta, Czas wolny [dostępność na dzień 18.08.2025]. ↩︎

Views: 70