W znanej i poważanej Sali Pana Fryderyka Sellina w Łodzi odbyły się w roku 1867 rozmaite zabawy, koncerty, przedstawienia teatralne i bale maskowe, które ku uciesze i pokrzepieniu ducha poruszyły serca mieszkańców naszego miasta. Wstęp był dogodny, obsługa okazała się wyborna, a program tak się urozmaicił, iż każdy odnalazł w nim rozrywkę wedle własnego gustu.
Jak to drzewiej bywało w Łodzi, w roku 1867, kiedy to w Sali Fryderyka Sellina życie kulturalne kipiało jak samowar w sobotni wieczór.
Łódź 1867 u Fryderyka Sellina to jedno z miejsc, gdzie można było przegrzać się od muzyki, a nie od laptopa.
Otóż zaczęło się od balu maskowego, co to go Fryderyk sam ogłosił z takim namaszczeniem, jakby zapraszał na audiencję u samego cara. Panowie płacili więcej, panie mniej, a na galerię można się było dostać za drobniejszą monetę – i to w maskach lub bez, wedle fantazji. Kostiumy zamawiano w cukierni Sellina, więc niejeden gość wychodził stamtąd z przymiarką w jednej ręce, a pączkiem w drugiej.
Potem przyszła pora na otwarcie salonu bilardowego. Ach, cóż to była za nowina! Bilard na pierwszym piętrze przy teatrze – a do tego smaczne jadło, dobre trunki i obsługa tak szybka, że ponoć kelnerzy poruszali się jak figury na sprężynach.
Nie minęło wiele, a w górnej sali domu teatralnego rozbrzmiały bezpłatne wieczory muzykalne pod batutą pana Steinhauera. Publiczność przychodziła tłumnie – jedni dla muzyki, drudzy dla potraw, a jeszcze inni, by popatrzeć na Antoniego Filadelfię, który zarządzał lokalem z miną człowieka, co to wie, że rządzi małym królestwem.
– Słyszałem, że na pański benefis przyjdzie cała śmietanka towarzyska.
– Tak, ale proszę się nie martwić, w bufecie będzie też coś dla reszty gości.
Był też benefis pana Aleksandra Podwyszyńskiego i komedia w pięciu aktach „Starodawność i Postęp Czasu”, co to jednych bawiła, innych skłaniała do zadumy, a wszystkich razem trzymała w krzesłach do ostatniej kurtyny.
Ogłoszenia prasowe.
W sobotę dnia 2 lutego (21 stycznia) 1867 r. w lokalu Fryderyka Sellina urządzony zostanie Bal Maskowy, na który mam honor zaprosić szanownych mieszkańców miasta Łodzi i okolicy. Cena wejścia: W maskach i bez masek dla panów – 60 kop. Dla pań – 40 kop. Na galerię – 40 kop. Zamówienia na kostiumy przyjmowane są w Cukierni Fryderyk Sellin, a bilety dostępne tamże w każdym czasie. Fryderyk Sellin. 1
Znany magik i nadworny Królewski sztukmistrz pan Belachini, w ostatnich dniach tego tygodnia przyjedzie do tutejszego miasta, gdzie w lokalu p. Fr. Sellina będzie miał zaszczyt dać kilka przedstawień. 2
A kiedy jesień przyszła, Fryderyk Sellin rozwinął program bali zimowych przez osiem sobót pod rząd, każda z tańcami, śmiechem i stukotem obcasów po parkiecie. Mówiono, że kto raz się tam pojawił, ten już do końca zimy nie miał czasu na nudę.
I wreszcie – wisienka na torcie – przyjechał sam Bellachini, nadworny królewski sztukmistrz. Pokazywał sztuczki tak zręczne, że ponoć nawet łyżki w kuchni same się ustawiały w szeregu, a widzowie wychodzili z sali z miną, jakby im ktoś na chwilę uchylił drzwi do świata czarów.
Tak to w roku 1867 Sala Fryderyka Sellina stała się sercem łódzkiej rozrywki, miejscem, gdzie muzyka, taniec, teatr i magia splatały się w jedną opowieść, a każdy, kto tam zawitał, mógł choć na chwilę poczuć, że życie jest jak bal maskowy – pełne barw, niespodzianek i odrobiny czarodziejskiego dymu.
A ile kosztuje bilet na koncert?
– Tyle, co dwa talerze zupy u Sellina… tylko że po koncercie człowiek jest syty muzyką, a po zupie odwagą do tańca.
Fryderyk Sellin zapraszał na bale maskowe, gdzie panowie – czy w masce, czy bez – płacili równo 60 kopiejek. Panie, jak to panie, miały taryfę ulgową – 40 kopiejek. A kto chciał tylko z galerii popatrzeć, też 40 kopiejek i ani grosza więcej. Ot, demokracja biletowa po łódzku.
Ale Fryderyk wiedział, że samą muzyką człowiek się nie nasyci. Dlatego w jego lokalu zawsze czekały „smaczne potrawy, dobre napoje i rychła obsługa” – jak sam z dumą ogłaszał. Można było więc najpierw zatańczyć mazura, potem przegryźć kawałkiem pieczeni, a na koniec popić kieliszkiem czegoś, co rozgrzewało lepiej niż piec kaflowy.
I tak to bywało, jedni przychodzili dla muzyki, inni dla towarzystwa, a jeszcze inni… dla tych pierożków, co to podobno znikały szybciej niż bilety na najlepsze miejsca.

Index.
Indeks osobowy
| Nazwisko / Imię | Rola / Funkcja | Odwołanie |
|---|---|---|
| Bellachini | Magik, nadworny królewski sztukmistrz, występował w lokalu Sellina | 1867.05.09 nr 053 |
| Filadelfia, Antoni | Zastępca Fryderyka Sellina, organizator wieczorów muzycznych | 1867.04.04 nr 039; 1867.04.06 nr 040; 1867.04.11 nr 042 |
| Kamiński, J. N. | Autor komedii „Starodawność i Postęp Czasu” | 1867.04.09 nr 041 |
| Podwyszyński, Aleksander | Aktor, benefisant przedstawienia teatralnego | 1867.04.09 nr 041 |
| Sellin, Fryderyk | Właściciel lokalu w Łodzi, organizator wydarzeń | wszystkie wpisy |
| Steinhauer, S. | Dyrektor bezpłatnych wieczorów muzycznych | 1867.04.04 nr 039; 1867.04.06 nr 040 |
Indeks rzeczowy
| Hasło | Opis | Odwołanie |
|---|---|---|
| Bal maskowy | Impreza taneczna z kostiumami | 1867.01.29 nr 012 |
| Bale zimowe | Cykl ośmiu balów w sezonie 1867/1868 | 1867.10.28 nr 122 |
| Benefis | Uroczyste przedstawienie teatralne na cześć A. Podwyszyńskiego | 1867.04.09 nr 041 |
| Bilard | Otwarcie salonu bilardowego przy teatrze | 1867.03.14 nr 030 |
| Koncerty | Muzyczne wieczory rozrywkowe organizowane przez Towarzystwo Steinhauer | 1867.04.11 nr 042 |
| Przedstawienia magiczne | Pokazy sztukmistrza Bellachiniego | 1867.05.09 nr 053 |
| Wieczory muzykalne | Bezpłatne wydarzenia muzyczne | 1867.04.04 nr 039; 1867.04.06 nr 040 |
Indeks miejscowy
| Miejsce | Opis | Odwołanie |
|---|---|---|
| Łódź | Miasto, w którym działał lokal Sellina | wszystkie wpisy |
| Dom teatralny | Miejsce organizacji wieczorów muzycznych | 1867.04.04 nr 039 |
| Lokal Fryderyka Sellina | Sala górna, teatr, salon bilardowy | wszystkie wpisy |
| Ulica teatralna | Lokalizacja jednego z obiektów Sellina | 1867.04.06 nr 040 |
Indeks historyczny
| Data | Wydarzenie | Nr gazety |
|---|---|---|
| 1867.01.29 | Zapowiedź balu maskowego (2 lutego 1867) | nr 012 |
| 1867.03.14 | Otwarcie salonu bilardowego przy teatrze | nr 030 |
| 1867.04.04 | Ogłoszenie o bezpłatnych wieczorach muzycznych | nr 039 |
| 1867.04.06 | Zaproszenie na wieczory muzyczne | nr 040 |
| 1867.04.09 | Zapowiedź benefisu A. Podwyszyńskiego | nr 041 |
| 1867.04.11 | Koncerty w górnej sali (13 i 16 kwietnia) | nr 042 |
| 1867.05.09 | Występy magika Bellachiniego | nr 053 |
| 1867.10.28 | Program ośmiu bali zimowych | nr 122 |
Źródło.
- Wydarzenia muzyczne i kulturalne w Sali Fryderyka Sellina w 1867 roku. Gazeta Łódzka „Lodzer Zeitung” 1867.01.29 nr 012, 1867.03.14 nr 030, 1867.04.04 nr 039, 1867.04.06 nr 040, 1867.04.09 nr 041, 1867.04.11 nr 042, 1867.05.09 nr 053 oraz 1867.10.28 nr 122. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.
Tytuły powiązane z kategorią i tagiem.
Muzyczny i taneczny sezon 1864 w Ogrodzie i Sali E...
2025-06-13Paradyz AD 1864. Obraz Rozrywek i Życia Towarzyski...
2025-06-21Sala Fryderyka Sellina. Magia, teatr i koncerty w ...
2025-11-07Bellachini w Łodzi 1867. Kiedy magia zatrzymała cz...
2025-08-31Koncert Antoniego Kątskiego w Sali Sellina na łama...
2025-07-16Entuzjazm i niedosyt. Amatorska scena teatralna w ...
2025-09-22Wielki wieczór muzyczny w Łodzi. Koncert Walerego ...
2025-08-30Views: 39
