Ogrodowe rozrywki muzyczne. Zdjęcie poglądowe. Autor Krzysztof Sadłowski, 2025.Ogrodowe rozrywki muzyczne. Zdjęcie poglądowe. Autor Krzysztof Sadłowski, 2025.

W znanej i poważanej Sali Pana Fryderyka Sellina w Łodzi odbyły się w roku 1867 rozmaite zabawy, koncerty, przedstawienia teatralne i bale maskowe, które ku uciesze i pokrzepieniu ducha poruszyły serca mieszkańców naszego miasta. Wstęp był dogodny, obsługa okazała się wyborna, a program tak się urozmaicił, iż każdy odnalazł w nim rozrywkę wedle własnego gustu.

Jak to drzewiej bywało w Łodzi, w roku 1867, kiedy to w Sali Fryderyka Sellina życie kulturalne kipiało jak samowar w sobotni wieczór.

Łódź 1867 u Fryderyka Sellina to jedno z miejsc, gdzie można było przegrzać się od muzyki, a nie od laptopa.

Otóż zaczęło się od balu maskowego, co to go Fryderyk sam ogłosił z takim namaszczeniem, jakby zapraszał na audiencję u samego cara. Panowie płacili więcej, panie mniej, a na galerię można się było dostać za drobniejszą monetę – i to w maskach lub bez, wedle fantazji. Kostiumy zamawiano w cukierni Sellina, więc niejeden gość wychodził stamtąd z przymiarką w jednej ręce, a pączkiem w drugiej.

Potem przyszła pora na otwarcie salonu bilardowego. Ach, cóż to była za nowina! Bilard na pierwszym piętrze przy teatrze – a do tego smaczne jadło, dobre trunki i obsługa tak szybka, że ponoć kelnerzy poruszali się jak figury na sprężynach.

Nie minęło wiele, a w górnej sali domu teatralnego rozbrzmiały bezpłatne wieczory muzykalne pod batutą pana Steinhauera. Publiczność przychodziła tłumnie – jedni dla muzyki, drudzy dla potraw, a jeszcze inni, by popatrzeć na Antoniego Filadelfię, który zarządzał lokalem z miną człowieka, co to wie, że rządzi małym królestwem.

– Słyszałem, że na pański benefis przyjdzie cała śmietanka towarzyska.
– Tak, ale proszę się nie martwić, w bufecie będzie też coś dla reszty gości.

Był też benefis pana Aleksandra Podwyszyńskiego i komedia w pięciu aktach „Starodawność i Postęp Czasu”, co to jednych bawiła, innych skłaniała do zadumy, a wszystkich razem trzymała w krzesłach do ostatniej kurtyny.

Treść postu polecana  Muzyczny i taneczny sezon 1864 w Ogrodzie i Sali Elisium w Łodzi

Ogłoszenia prasowe.

W sobotę dnia 2 lutego (21 stycznia) 1867 r. w lokalu Fryderyka Sellina urządzony zostanie Bal Maskowy, na który mam honor zaprosić szanownych mieszkańców miasta Łodzi i okolicy. Cena wejścia: W maskach i bez masek dla panów – 60 kop. Dla pań – 40 kop. Na galerię – 40 kop. Zamówienia na kostiumy przyjmowane są w Cukierni Fryderyk Sellin, a bilety dostępne tamże w każdym czasie. Fryderyk Sellin. 1

Znany magik i nadworny Królewski sztukmistrz pan Belachini, w ostatnich dniach tego tygodnia przyjedzie do tutejszego miasta, gdzie w lokalu p. Fr. Sellina będzie miał zaszczyt dać kilka przedstawień. 2

A kiedy jesień przyszła, Fryderyk Sellin rozwinął program bali zimowych przez osiem sobót pod rząd, każda z tańcami, śmiechem i stukotem obcasów po parkiecie. Mówiono, że kto raz się tam pojawił, ten już do końca zimy nie miał czasu na nudę.

I wreszcie – wisienka na torcie – przyjechał sam Bellachini, nadworny królewski sztukmistrz. Pokazywał sztuczki tak zręczne, że ponoć nawet łyżki w kuchni same się ustawiały w szeregu, a widzowie wychodzili z sali z miną, jakby im ktoś na chwilę uchylił drzwi do świata czarów.

Tak to w roku 1867 Sala Fryderyka Sellina stała się sercem łódzkiej rozrywki, miejscem, gdzie muzyka, taniec, teatr i magia splatały się w jedną opowieść, a każdy, kto tam zawitał, mógł choć na chwilę poczuć, że życie jest jak bal maskowy – pełne barw, niespodzianek i odrobiny czarodziejskiego dymu.

A ile kosztuje bilet na koncert?
– Tyle, co dwa talerze zupy u Sellina… tylko że po koncercie człowiek jest syty muzyką, a po zupie odwagą do tańca.

Fryderyk Sellin zapraszał na bale maskowe, gdzie panowie – czy w masce, czy bez – płacili równo 60 kopiejek. Panie, jak to panie, miały taryfę ulgową – 40 kopiejek. A kto chciał tylko z galerii popatrzeć, też 40 kopiejek i ani grosza więcej. Ot, demokracja biletowa po łódzku.

Treść postu polecana  Historia piśmiennictwa i Biblii. Wystawa 2026 w Łodzi Matejki 32-38

Ale Fryderyk wiedział, że samą muzyką człowiek się nie nasyci. Dlatego w jego lokalu zawsze czekały „smaczne potrawy, dobre napoje i rychła obsługa” – jak sam z dumą ogłaszał. Można było więc najpierw zatańczyć mazura, potem przegryźć kawałkiem pieczeni, a na koniec popić kieliszkiem czegoś, co rozgrzewało lepiej niż piec kaflowy.

I tak to bywało, jedni przychodzili dla muzyki, inni dla towarzystwa, a jeszcze inni… dla tych pierożków, co to podobno znikały szybciej niż bilety na najlepsze miejsca.

Wydarzenia muzyczne i kulturalne w Sali Fryderyka Sellina w 1867 roku. Gazeta Łódzka "Lodzer Zeitung" 1867.10.28 nr 122. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory - Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi - Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa - Domena publiczna.
Wydarzenia muzyczne i kulturalne w Sali Fryderyka Sellina w 1867 roku. Gazeta Łódzka „Lodzer Zeitung” 1867.10.28 nr 122. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.

Index.

Indeks osobowy

Nazwisko / ImięRola / FunkcjaOdwołanie
BellachiniMagik, nadworny królewski sztukmistrz, występował w lokalu Sellina1867.05.09 nr 053
Filadelfia, AntoniZastępca Fryderyka Sellina, organizator wieczorów muzycznych1867.04.04 nr 039; 1867.04.06 nr 040; 1867.04.11 nr 042
Kamiński, J. N.Autor komedii „Starodawność i Postęp Czasu”1867.04.09 nr 041
Podwyszyński, AleksanderAktor, benefisant przedstawienia teatralnego1867.04.09 nr 041
Sellin, FryderykWłaściciel lokalu w Łodzi, organizator wydarzeńwszystkie wpisy
Steinhauer, S.Dyrektor bezpłatnych wieczorów muzycznych1867.04.04 nr 039; 1867.04.06 nr 040

Indeks rzeczowy

HasłoOpisOdwołanie
Bal maskowyImpreza taneczna z kostiumami1867.01.29 nr 012
Bale zimoweCykl ośmiu balów w sezonie 1867/18681867.10.28 nr 122
BenefisUroczyste przedstawienie teatralne na cześć A. Podwyszyńskiego1867.04.09 nr 041
BilardOtwarcie salonu bilardowego przy teatrze1867.03.14 nr 030
KoncertyMuzyczne wieczory rozrywkowe organizowane przez Towarzystwo Steinhauer1867.04.11 nr 042
Przedstawienia magicznePokazy sztukmistrza Bellachiniego1867.05.09 nr 053
Wieczory muzykalneBezpłatne wydarzenia muzyczne1867.04.04 nr 039; 1867.04.06 nr 040

Indeks miejscowy

MiejsceOpisOdwołanie
ŁódźMiasto, w którym działał lokal Sellinawszystkie wpisy
Dom teatralnyMiejsce organizacji wieczorów muzycznych1867.04.04 nr 039
Lokal Fryderyka SellinaSala górna, teatr, salon bilardowywszystkie wpisy
Ulica teatralnaLokalizacja jednego z obiektów Sellina1867.04.06 nr 040

Indeks historyczny

Treść postu polecana  Entuzjazm i niedosyt. Amatorska scena teatralna w Łodzi 1867
DataWydarzenieNr gazety
1867.01.29Zapowiedź balu maskowego (2 lutego 1867)nr 012
1867.03.14Otwarcie salonu bilardowego przy teatrzenr 030
1867.04.04Ogłoszenie o bezpłatnych wieczorach muzycznychnr 039
1867.04.06Zaproszenie na wieczory muzycznenr 040
1867.04.09Zapowiedź benefisu A. Podwyszyńskiegonr 041
1867.04.11Koncerty w górnej sali (13 i 16 kwietnia)nr 042
1867.05.09Występy magika Bellachiniegonr 053
1867.10.28Program ośmiu bali zimowychnr 122

Źródło.

  • Wydarzenia muzyczne i kulturalne w Sali Fryderyka Sellina w 1867 roku. Gazeta Łódzka „Lodzer Zeitung” 1867.01.29 nr 012, 1867.03.14 nr 030, 1867.04.04 nr 039, 1867.04.06 nr 040, 1867.04.09 nr 041, 1867.04.11 nr 042, 1867.05.09 nr 053 oraz 1867.10.28 nr 122. Lokalizacja, Dostępność i Zbiory – Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi – Regionalia Ziemi Łódzkiej. Prawa – Domena publiczna.
  1. Lodzer Zeitung jw; 1867.01.29 nr 012. ↩︎
  2. Lodzer Zeitung jw; 1867.05.09 nr 053. ↩︎

Views: 39